• Përshëndetje Vizitor!

    Nëse ju shfaqet ky mesazh do të thotë se ju nuk jeni regjistruar akoma. Edhe pse nuk jeni regjistruar ju arrini të shihni pjesën me të madhe të seksioneve dhe diskutimeve të forumit, por akoma nuk gëzoni të drejten për të marrë pjesë në to dhe në avantazhet e të qënurit anëtar i këtij komuniteti. Ju lutem : REGJISTROHUNI që të dërgoni postime dhe mesazhe në Forum-Al.

    Regjistrohu !

Huazimet turke!

olinka89

Anëtar i ri
Anëtar
May 1, 2011
Postime
57
Pikët
0
Tung,

quhem Aleksandra, jam nga Polonia. E di shqip, sepse studioj ne Poloni filologjine ballkanike. Me eshte duhur ndhima juaj. Tani po shkruaj punen time bachelor. Tema eshte : Perkthimi i huazimeve turke ne romanin "Pallati i Endrrave" te Kadarese. Natyrisht, se shkon per perkthimet keto fjale ne librin polak, por kete gje nuk eshte shume e rendeshishme per ju. Ketu do t'ju jap nje liste e huazimeve, te cilet i kam gjetur ne origjinalin. Ne punen duhet te bej ndonje klasifikim. Cilat fjale jane te vjetruara, cilat kane lidhje me realitetin juaj dhe ndonje tjeter. Ju lutem per ndihmen ! S'kam shume kohe per kete gje.
Abdyl Kadir –
aga (Shain) -
allah-
Ama
baba
bajames
bajamishtja
bakër
Banka e Vakëfeve
baticat
(i,e) barabartë
Beç beu
befas
e befasishme
befasisht
bodrum
braktis
byrek
copë
copëza – copëza
çaj
çajhanet
(i,e) çakërdisur
çantë
çare
çiflik
çizmet
den baba den
divan
ej
emër
emërim
emërohem
enkas
fenerë
fenerndezësit
gjoks
hair
hajde
hajër
hallakatem
hallet
halli?
hanëme
harem
haxhi
Haxilelekët
hej
ibrik
imam
inshalla
jakë
jeniçeri
Jenishehir
jo
Jusuf
kafe
kafeneja
kafkave
karvanë
kast
kat
katërkatëshe
Kurt
kuti
lahuta
lejlekët
mahi
mall
Manastir
Mark - Alem
matufi
mejhane
minare
myshteriu
nejse
oh
ogurzezë
osman
osmanisht
padishah
para
pasha
pashallëk
pehlivan Aliu
perçe
pllakë
postiqe
pupla
pusi
pushtet
qejf
qepallat
qësendi?
qilarë
qilim
qiranë
Qorrfermanit
qosh
qymyr
(i,e) qymyrgurit
qypria
qyrk
raft
raki
ramazan
rast
rastësi
rastësisht
salep
(i,e) saktë
setër
sixhade
Sukrullah
sulltan
shandanët
Sheh-ul-Islam
Sheshi i Islamit
taban
Tabir Saraj
tarallake
tek-tuk
turk
xhami
xhybe
vaj
vezir
zatën
zbaticat
zile
zor
 

peshkaqeni33

nje ze midis jush
Anëtar
Jan 29, 2011
Postime
9,440
Pikët
113
Vendndodhja
Kush tha, qe s'jemi komshinj!
Përgjigje e: Huazimet turke!

Turqit mos jane ata nomadet qe zbriten nga stepat e mongolise ne Azine e vogel bizantine. Fjalori i Turqeve para se te zbrisnin ne azine e vogel ka qene vetem me kater fjale, Vjedh, Vras, Kal dhe Tende(kasolle) sigurisht te perkethyera ne gjuhen e tyre. Fjalorin turqit e pasuruan me pas me fjale te marra nga popujt qe nenshtruan ne fushatat per pushtimin e Evrpes kryesisht ne Ballkan dhe ata te Lindjes se mesme dhe te Egjiptit.

Mos te harrojme qe themelet e gjuhes se sotme turke i ka hedhur Sami Frasheri. Prandaj le te mos nxitohemi ne nxjerrjen e fjaleve. Ato qe ti mendon se i ka marre Shqipja nga Turqishtja mund te kete ndodhur e kunderta dmth i ka marre Turqishtja nga SHqipja!
 

olinka89

Anëtar i ri
Anëtar
May 1, 2011
Postime
57
Pikët
0
Përgjigje e: Huazimet turke!

Po po, e di. Por tani kjo gje nuk eshte aq rendesishme per mua. Me eshte duhur klasifikimi.
 

olinka89

Anëtar i ri
Anëtar
May 1, 2011
Postime
57
Pikët
0
Përgjigje e: Huazimet turke!

Pershendetje Aleksandra
Te pergezoj per njohjen e gjuhes, vihet re nga drejtshkrimi (ortografia ne pergjithesi)
Faleminderit shume, neve na mesojne gjuhen letrare, pra une perpiqem te shkruaj pa gabime... e di qe i bej gabimet shume shpesh ;)

Persa i perket punes.

Kuti,a - Arkë shumë e vogël prej druri, prej kartoni, prej
metali a prej ndonjë lënde tjetër, në trajta të
ndryshme e zakonisht me kapak, e cila shërben
për të mbajtur sende të ndryshme

Kur kam shkruar - realitet kulturore juaj, mendoj per keto fjale, te cilat ne polaket nuk mund te kuptojme. Ne nuk e dime, c'eshte salep, byrek, raki etj. Keto fjale ne perkthimet jane me te veshtira per perkthyeset.
 

olinka89

Anëtar i ri
Anëtar
May 1, 2011
Postime
57
Pikët
0
Përgjigje e: Huazimet turke!

Pra ndoshta do te bej ashtu. Te gjitha fjalet do te shperndaj per:
a) te cilat jane lidhur me realitetin, ketu do te jene emrat dhe te tjerat edhe te vjetruara
b) te cilat nuk jane lidhur
 

peshkaqeni33

nje ze midis jush
Anëtar
Jan 29, 2011
Postime
9,440
Pikët
113
Vendndodhja
Kush tha, qe s'jemi komshinj!
Përgjigje e: Huazimet turke!

Olinka... Nuk na tregove qysh dole me klasifikimin. Ishin frytdhenese sugjerimet e mikes tone Meri?

Do kisha shume deshire te te ndihmoja, por une edhe sot nuk e kam kuptuar cfare te eshte kerkuar dhe cfare po kerkoje.
 

Zeus10

Epirus Patria Nostra
Staff member
Anëtar
Nov 28, 2011
Postime
649
Pikët
43
Vendndodhja
Canada
Përgjigje e: Huazimet turke!

Tung,

quhem Aleksandra, jam nga Polonia. E di shqip, sepse studioj ne Poloni filologjine ballkanike. Me eshte duhur ndhima juaj. Tani po shkruaj punen time bachelor. Tema eshte : Perkthimi i huazimeve turke ne romanin "Pallati i Endrrave" te Kadarese. Natyrisht, se shkon per perkthimet keto fjale ne librin polak, por kete gje nuk eshte shume e rendeshishme per ju. Ketu do t'ju jap nje liste e huazimeve, te cilet i kam gjetur ne origjinalin. Ne punen duhet te bej ndonje klasifikim. Cilat fjale jane te vjetruara, cilat kane lidhje me realitetin juaj dhe ndonje tjeter. Ju lutem per ndihmen ! S'kam shume kohe per kete gje.
Abdyl Kadir –
aga (Shain) -
allah-
Ama
baba
bajames
bajamishtja
bakër
Banka e Vakëfeve
baticat
(i,e) barabartë
Beç beu
befas
e befasishme
befasisht
bodrum
braktis
byrek
copë
copëza – copëza
çaj
çajhanet
(i,e) çakërdisur
çantë
çare
çiflik
çizmet
den baba den
divan
ej
emër
emërim
emërohem
enkas
fenerë
fenerndezësit
gjoks
hair
hajde
hajër
hallakatem
hallet
halli?
hanëme
harem
haxhi
Haxilelekët
hej
ibrik
imam
inshalla
jakë
jeniçeri
Jenishehir
jo
Jusuf
kafe
kafeneja
kafkave
karvanë
kast
kat
katërkatëshe
Kurt
kuti
lahuta
lejlekët
mahi
mall
Manastir
Mark - Alem
matufi
mejhane
minare
myshteriu
nejse
oh
ogurzezë
osman
osmanisht
padishah
para
pasha
pashallëk
pehlivan Aliu
perçe
pllakë
postiqe
pupla
pusi
pushtet
qejf
qepallat
qësendi?
qilarë
qilim
qiranë
Qorrfermanit
qosh
qymyr
(i,e) qymyrgurit
qypria
qyrk
raft
raki
ramazan
rast
rastësi
rastësisht
salep
(i,e) saktë
setër
sixhade
Sukrullah
sulltan
shandanët
Sheh-ul-Islam
Sheshi i Islamit
taban
Tabir Saraj
tarallake
tek-tuk
turk
xhami
xhybe
vaj
vezir
zatën
zbaticat
zile
zor
Ne listen tende, ka nje numer te madh fjalesh qe nuk jane huazime te shqipes nga turqishtja. Do permendja ca prej tyre.
emër, vaj, rast, befas, qejf, pusi, lejlek, pushtet, mall, kat etj etj
pa folur per pasthirmat(oh, hej etj)
pa folur per fjalet onomatopeike(baba)
Pervec kesaj, nuk duhet harruar qe turqishtja nga ana e saj eshte formuar nga nje substratum thelbesor autokton, qe ka qene gjuha e te pareve te shqiptareve.
Edhe per fjale ne dukje te stokut turk si :' hair ', ato duhen kerkuar ne gjuhet paraturke:

http://dielli10.blogspot.ca/2012/03/falsification-of-inscriptions-in-greek_03.html
 

Zeus10

Epirus Patria Nostra
Staff member
Anëtar
Nov 28, 2011
Postime
649
Pikët
43
Vendndodhja
Canada
Përgjigje e: Huazimet turke!

Gjithashtu e quaj te parsyeshme, perfshirjen ne listen e "huazimeve" te titujve si: "Aga, pasha, beu, imam sheh, jeniçer etj".
Listes i shtohen artificialisht gjithashtu, pas fjaleve ndoshta me origjine turke si:
fener
fjale te tjera te perbera si;
fenerndezësit
pra nje fjale gjasme turke, me nje fjale qartesisht shqip.
Nga ana tjeter fjala fener, nuk eshte turke ne thelb, ajo eshte emerzimi i fjales ""greke"":
φαίνω---me u shfaq, me u duk(pasive)
qe nga ana e saj, buron nga folja primitive shqipe: me u pʰa, qe ka evoluar ne foljen : fan-epsem.
 

Zeus10

Epirus Patria Nostra
Staff member
Anëtar
Nov 28, 2011
Postime
649
Pikët
43
Vendndodhja
Canada
Përgjigje e: Huazimet turke!

Interesante postimet.Me kete rast a mund te shpjegoni kete :

???

Ideja eshte se ; nuk jane ne gjuhen turke ???
Ka dy kategori huazimesh nga njera gjuhe ne tjetren.
Kategoria e pare, eshte ajo qe perfshin fjalet qe megjithese kane analogen perkatese ne gjuhen huazuese, i bejne vend vetes krahas tyre. Psh, ne shqip egziston fjala mengjes, por dhe huazimi turk sabah, qe se bashku me te tilla si ky, krijojne nje stok huazimesh te huaja.
Kategoria e dyte, perfshin termat e zhvillimit, qe ne me te shumten e rasteve jane terma teknologjike e shkencore, diplomatike, titujt, ofiqet fetare, civile e ushtarake etj, qe jane karrakteristike per vetem gjuhen ku kane lindur. Ne kete rast ato transmetohen ne cdo gjuhe, kur lind nevoja per perdorim, pavaresisht cilesise se gjuhes huazuese.

Eshte bere mode tashme, qe gjuhetaret e huaj me njohuri minimale per shqipen, bejne lista te gjata "huazimesh" te shqipes, nga turqishtja, latinishtja, greqishtja, sllavishtja etj, ne menyre qe te "provojne", qe shqipja eshte vetem nje amalgame e leksikut te huazuar nga gjuhet e tjera, per tu hequr shqiptareve, thelbin e identitetit dhe 'zemren' e kultures se tyre.
 

Zeus10

Epirus Patria Nostra
Staff member
Anëtar
Nov 28, 2011
Postime
649
Pikët
43
Vendndodhja
Canada
Përgjigje e: Huazimet turke!

Flm Zeus10, ndonese pergjigja ishte teorike dhe pergjithsuese, perkunder pyetjes sime, konkrete.

Gjithesesi me ra ne sy njohuria...ne fushen perkatese.

Flm.
Do te lutesha te me shpjegoje ku konsistonte pyetja konkretisht, sepse nuk e kuptova me te vertete.
 

BATO

______
Anëtar
Jan 23, 2011
Postime
5,956
Pikët
0
Përgjigje e: Huazimet turke!

Zhame, Zeusi e shpjegoi qartë, por nuk e kuptove. Po mundohem ta shpjegoj unë pak më thjeshtë:

Aga, bej, pasha, jeniçer e të tjerë tituj si këta, sigurisht që janë turq, por janë tituj turq që në gjuhët e tjera nuk gjenden, dhe as përkthehen, kështu që kur një italian flet për një pasha turk, i thotë pasha, se Italia nuk ka pasha.

Është njësoj sikur të kërkosh të përkthesh emrin Hasan. Kur flitet për një turk që quhet Hasan, i thuhet Hasan, se emri nuk përkthehet.

Kuptove?
 

Zeus10

Epirus Patria Nostra
Staff member
Anëtar
Nov 28, 2011
Postime
649
Pikët
43
Vendndodhja
Canada
Përgjigje e: Huazimet turke!

prej kesaj qe keni thene Ju, me lart, mora shkas per pyetjen qe bera, (si me poshte)..

"Aga, pasha, beu, imam sheh, jeniçer etj". - a jane te huazuara nga gjuha turke ?
Sigurisht, por duke qene tituj, barten te tille ne cdo gjuhe dhe nuk zevendesojne ose spostojne shprehje te leksikut baze. Keto nuk duhen numeruar si huazime, sepse keto fjale nuk zene vendin e fjaleve egzistuese.
 

BATO

______
Anëtar
Jan 23, 2011
Postime
5,956
Pikët
0
Përgjigje e: Huazimet turke!

Po mua nuk më falënderove?! -gjynaf-

S'ka gjë, se më falënderon Olinka...
 

Zeus10

Epirus Patria Nostra
Staff member
Anëtar
Nov 28, 2011
Postime
649
Pikët
43
Vendndodhja
Canada
Përgjigje e: Huazimet turke!

Zhame, Zeusi e shpjegoi qartë, por nuk e kuptove. Po mundohem ta shpjegoj unë pak më thjeshtë:

Aga, bej, pasha, jeniçer e të tjerë tituj si këta, sigurisht që janë turq, por janë tituj turq që në gjuhët e tjera nuk gjenden, dhe as përkthehen, kështu që kur një italian flet për një pasha turk, i thotë pasha, se Italia nuk ka pasha.

Është njësoj sikur të kërkosh të përkthesh emrin Hasan. Kur flitet për një turk që quhet Hasan, i thuhet Hasan, se emri nuk përkthehet.

Kuptove?
Falemnderit Bato, eshte pikerisht ashtu. Shpjegimi yt eshte i mjaftueshem, por une nuk e vura re.
 

MICI

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 13, 2012
Postime
229
Pikët
0
Përgjigje e: Huazimet turke!

Zhame, Zeusi e shpjegoi qartë, por nuk e kuptove. Po mundohem ta shpjegoj unë pak më thjeshtë:

Aga, bej, pasha, jeniçer e të tjerë tituj si këta, sigurisht që janë turq, por janë tituj turq që në gjuhët e tjera nuk gjenden, dhe as përkthehen, kështu që kur një italian flet për një pasha turk, i thotë pasha, se Italia nuk ka pasha.

Është njësoj sikur të kërkosh të përkthesh emrin Hasan. Kur flitet për një turk që quhet Hasan, i thuhet Hasan, se emri nuk përkthehet.

Kuptove?
Faleminers Bato ... Tash e kuptova edhe une mire, se ai djali s'ke bash i kjarte, se nihere na tha qe jone 'dy kategori huazimesh' ...


Ju rit nera dyve
 

IKHTHUS

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 27, 2012
Postime
332
Pikët
0
Përgjigje e: Huazimet turke!

Aga, bej, pasha, jeniçer
Fjalen aga Pokorny, nuk e ka cilesuar si huazim nga turqishtja:


alb. geg. (*ἄγω), ago `leader, chief'; ag- `dawn, beginning of the day', agon `to dawn, start the day' :

gr. ἄγω'lead', udheheq

Tokharian: B āk n. `zeal' (Adams 35), AB āk- `lead, guide, drive'
aĝō: Old Indian ájati `drive', ajá- m. `a drove, troop; a driver';
 

kreksi

V.I.P
Anëtar
Jan 27, 2012
Postime
3,187
Pikët
113
Vendndodhja
France.
Fjala "qejf" ose "qejfi" deshira, ka ardhur permes turqve ne shqipe por me rrenje vjen prej gjuhes arabe ose te lindjes ne Siri, " qef" (kef) mirepo ne do deshironim te ishte "kif" nga abglishtja, qe ne dhqipe jalon si sharje...( kif-ša) do thote edhe anglisht edhe shqip...
E njejta gje silur do thoshim se populliy i duhet: pušk'a, hekri, buk'a pe'na, do thot ^ buk^ eshte ^pen'a e njejta gje, ne shqip " buk" ne franke- libri
buk shqip pen franke
pen shqip, buk ne franke...

Si te fjala ^llafos^ qe arefat ton kujtojne se eshte greke dhe moren prej shqipes nga llaf, me u fjalos ne llafos...sa shqipe.
Barabart as kjo sa shqipe...as bukur as lule sa shqip.
Duhet te habitemi me gjuhen arbereshe pothuajse ska krejt pak fjale te huazuea nga turqishtja por fjalet " bukur" dhe " lule" te kenga per More, nuk jane shqipe por greke te huazuara krejt vone...si u ruajten apo kapercyen me vone prej greqis ne itali keto fjale fluturimthi ?
 
Top