• Përshëndetje Vizitor!

    Nëse ju shfaqet ky mesazh do të thotë se ju nuk jeni regjistruar akoma. Edhe pse nuk jeni regjistruar ju arrini të shihni pjesën me të madhe të seksioneve dhe diskutimeve të forumit, por akoma nuk gëzoni të drejten për të marrë pjesë në to dhe në avantazhet e të qënurit anëtar i këtij komuniteti. Ju lutem : REGJISTROHUNI që të dërgoni postime dhe mesazhe në Forum-Al.

    Regjistrohu !

Edukimi shpirtëror

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Pastrimi i epshit
Në këtë nivel duhet t’i bëjmë tri gjëra:
a). ta pastrojmë epshin nga besimet e kota, mendimet e gabuara dhe nga logjika e mbrapshtë.
b). ta pastrojmë epshin nga amoralitetet e maskarallëqet , dhe
c). të ikim nga mëkatet.

Besimet e kota dhe logjika e mbrapshtë janë injorancë,padrejtësi dhe anormalitet. Këto tipare negative e pengojnë epshin nga rruga e perfeksionimit dhe afrimit afër All-llahut. Individët të cilët kanë besime të kota nuk njohin rrugën e shpëtimit (islamit) dhe zvarriten nëpër fushat e padrejtësisë e anormalitetit. Këta individë asnjëherë nuk mund t’ia arrijnë qëllimit të tyre.Në një zemër të mbushur me katran,a thua mund të shkëlqejë drita e shenjtë hyjnore.

Prandaj,edhe morali i keq forcon veset dhe aftësitë shtazore, dhe dalëngadalë epshin e njeriut e shpie në vetmi dhe shkatërrim të plotë.Një person me zemër të këtillë nuk mund t’ia arrijë qëllimit të vet të afrohet tek All-llahu dhe perfeksionimit.Të bërit mëkat e nxin dhe e trondit shpirtin dhe gjithashtu e largon atë nga rruga drejt Zotit dhe përsosmërisë.Në këtë mënyrë askush nuk mund t’ia arrijë idealeve të tij.Prandaj, edhe pastrimi i epshit është një çështje jetësore e jona dhe është shumë e rëndësishme.

Në fillim duhet t’i njohim sjelljet e këqia dhe mëkatet dhe më pastaj duhet të ndërrmarim diç që ta pastrojmë epshin tonë nga këto. Sa të lumtur jemi që nuk kemi probleme në njohjen e sjelljeve të këqia dhe mëkateve. Këto probleme na kanë mësuar mjekët e epsheve dhe njohësit e njerëzve pejgamberët dhe imamët dhe na kanë informuar për sjelljet e këqia, na kanë rekomanduar në rrugët e shërimit nga të ligat dhe na kanë këshilluar që të ikim nga mëkatet. Të gjithë e njohim sjelljen e keqe dhe e dimë të shëmtuarën.

Të gjithë,shumë mirë e dimë që dyftyrësia,mburrja, xhelozia, pëlqimi i vetvetes, shpifja, gojëflliqësia, zemrimi, dhuna, mosbesimi, frika, koprracia,inati,të shikuarit e të metave te të tjerët, gënjeshtra, adhurimi i kësaj bote, posti, adhurimi ndaj postit,lavdërimi dhe reklamimi para tjerëve,mashtrimi, hilja, mundimi i keq,ngurtësia e zemrës,kokëfortësia,përkushtimi ndaj epshit dhe shumë cilësi tjera të njejta janë veti të këqia dhe të shëmtuara.

Pos kuptimit të këtyre vetive nga vetë esenca jonë, kemi edhe shumë ajete dhe hadithe të cilët na lajmërojnë për këto veti të këqia. Në Kur’anin Kerim dhe nëpër hadithe, na janë qartësuar mëkatet dhe haramet (të ndaluarat) bile edhe ndëshkimet që pasojnë për këto vepra. Ne në përgjithësi kemi njohuri mbi këto.

Prandaj,edhe nuk kemi ndonjë vështirësi mbi dallimin e amoralitetit, mëkateve të vogla dhe mëkateve të mëdha. Por, në anën tjetër jemi rob të djallit e të epshit i cili të urdhëron për keq (emnare) dhe nuk kemi sukses që ta pastrojmë epshin tonë nga amoraliteti. Problemi primar është gjendja e një zgjidhjeje për këtë.

Dy gjëra janë shkaqe të kësaj:e para është mosnjohja e sëmundjeve të moralit tonë dhe mospranimi i realitetit se jemi të sëmurë, kurse e dyta është zvogëlimi i sëmundjeve të moralit, mosdija për fundin e keq e të dhembshëm të cilin e shkaktojnë këto sëmundje dhe mospërpjekja për t’i shëruar dhe zhdukur këto sëmundje të rrezikshme.

Këta dy faktorë kanë ndikuar që të mos e përmirësojmë epshin tonë të mbrapshtë.Duhet që të qëndrojmë mbi këtë çështje të rëndësishme dhe ta gjejmë një zgjidhje për këtë.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Mosnjohja e sëmundjeve

Në përgjithësi duhet t’i njohim sëmundjet morale (epshore) dhe ta dimë shëmtimin e tyre. Meqë një njohje të këtillë e kemi për të tjerët, por për veten tonë nuk kemi njohuri mbi këtë çështje. Mund ta vërejmë tek të tjerët një sjellje të keqe apo ndonjë ves anormal, por ndoshta tek ne mund të ekzistojë ndonjë sjellje edhe më e keqe të cilën nuk e vërejmë fare.

P.sh. e dimë se është keq të shkelësh të drejtat e dikujt tjetër, dhe të urrejmë individin i cili shkel të drejtat e të tjerëve,por në anën tjetër nuk mund ta vërejmë fare se edhe vet ne i shkelim të drejat e të tjerëve. Veprat tona absolutisht nuk i gjejmë të gabuara dhe në shumicën e rasteve ato i tregojmë si vepra me vlera morale dhe kështu vazhdojmë ta bindim vetveten.

Edhe cilësitë e shëmtuara tjera janë kështu. Asnjëherë nuk na bie ndërmend që ta përmirësojmë epshin tonë, mandej, personi i cili derisa nuk e vëren që është i sëmurë asnjëherë nuk i shkon mendja ta kontrollojë vetveten. Edhe ne të cilët nuk e dimë se jemi të sëmurë për atë edhe as që na shkon mendja të kontrollohemi, dhe problemi themelor është ky.

Prandaj edhe nëse mendojmë për lumturinë tonë, duhet të përpiqemi ta zhdukim këtë problem. Dhe me çdo kusht të mundohemi t’i njohim llojet e sëmundjeve dhe të kemi durim maksimal për t’i diagnostifikuar ato.

Rrugët e diagnostifikimit të sëmundjeve epshore

Këtu na nevojitet t’i prekim shkaqet dhe rrugët e njohjes së llojeve të sëmundjeve të epshit.

1. Përdorimi i mendjes

Njeriun nga krijesat tjera e dallon pozita e tij e shenjtë dhe hyjnore, ai është krijesa më e përsosur nga të gjitha krijesat tjera. Për këtë edhe në Kur’an dhe nëpër hadithe, është emëruar me emra të ndryshëm si shpirt, zemër, mendje etj. Të gjithë këta emra janë thënë vetëm për një të vërtetë dhe del në pah se të gjithë këto emërtime janë bërë për shkaqe të ndryshme dhe të caktuara. Përshkak se ai është burimi i të menduarit, i të medituarit dhe i mendjes. Njeriu është quajtur “mendje”.

Mendja (akl) ka zënë një vend të veçantë nëpër libra e në synnet (e pejgamberit dhe imamëve) dhe ka bërë një temë diskutimi të veçantë për vete. Nëpër hadithe mendja është shpjeguar si qenia më e ndershme dhe si burim i sevapit dhe gjynaheve. P.sh. Imam Muhammed Bakir a.s. thotë: “Kur Zoti e krijoi mendjen, i tha asaj “eja“ dhe mendja bëri ashtu si u urdhërua. Pastaj i tha “kthehu” edhe ajo bëri ashtu.

Më pastaj Zoti i tha:" qoftë lartësuar Madhështia dhe Hirësia ime!”. Pastaj vazhdoi: nuk kam krijuar ndonjë send tjetër më të dashur se ti dhe ty do të përsosi vetëm tek ata të cilët do t’i dua unë.

Dije që, urdhërat dhe ndalesat i kam të drejtuara në ty dhe për këtë ty do të shpërblej ose dënoj. ” Njeriu me anë të mendjes mendon dhe kupton të vërtetat, dhe i dallon të mirat nga të këqiat dhe vlerën nga jovlera.Me anë të mendjes e njeh veten dhe Zotin e tij dhe gjithashtu vetes ia përcakton përgjegjësitë. Po sikur të mos kishte njeriu mendje, padyshim se s’do të kishte dallim nga shtazët. Prandaj, Zoti në Kur’an ka dëshiruar nga njeriu që të mendojë, meditojë dhe duke kërkuar që të hulumtojë dhe t’i vlerësojë gjërat. All-llahu në Kur’an thotë: “All-llahu ashtu ua sqaron normat e veta, ndoshta po mblidhni mendjen!"
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Kush e njeh veten, njeh Zotin e vet...

1. Natyra e nefsit

Zoti e ka krijuar në xhennet Ademin (a.s.), atin e brezit njerëzor, duke e bërë më të përsosurin e krijesave. Por Zoti, si domosdoshmëri e nderit dhe dinjitetit që i favorizoi Ademit dhe brezit të tij, ka dëshiruar në mënyrë volitive që qëndrimi i tij në xhennet të realizohet jo thjesht me favor, por si shpërblim, prandaj, sipas dëshirës volitive hyjnore, Ademi (a.s.) iu nënshtrua atij gabimit të njohur dhe, për këtë shkak në dukje, u nxuar nga xhenneti, vatani i tij i origjinës dhe u suall në këtë botë prove.Për rikthimin e Hz. Ademit dhe brezit të tij në xhennet në formën e një shpërblimi, është bërë e domosdoshme që njeriu të kapërcejë një sërë vështirësish.

Është për këtë arsye që Zoti e ka pajisur Ademin dhe brezin e tij, ndryshe nga qeniet e tjera, me shfaqje antagoniste. Si rrjedhojë, është dashur që njerëzit të ndodhen në një pozitë, sipas meritës, mes nivelit më të ulët të quajtur esfeli safilin dhe nivelit më të lartë të quajtur alai il’lijjin. Pra, njeriu, i cili është qenie e nderuar, edhe me kapitalin e krijimit të vet, edhe me vullnetin e vet të pjesshëm, të aftë e të prirur për ta përdorur kapitalin e krijimit edhe për të mirë, edhe për të keq, zë vendin e vet në një pikë mes pozitës më të ulët të quajtur më poshtë se kafshët (bel hum edal) dhe pozitës më të lartë të quajtur me lart se engjejt. Kjo realizohet sipas zellit të njeriut dhe rezultatit që do të marrë ai nga lufta mes prirjeve pozitive dhe negative të pranishme në natyrën e krijimit të tij. Ja, pra, mbi këtë urtësi ngrihet fakti që ndërsa është pajisur me një sërë prirjesh pozitive, njeriu është cënuar me disa prirje negative.

Sipas botëkuptimit mistik, prirjet pozitive dhe negative që ndodhen së bashku tek njeriu, dalin në pah nga qendrat e ashtuquajtura ruhi hajvani - fryma shtazore dhe ruhi sulltani – fryma mbretërore.Ruh-i hajvani ose fryma shtazore është një forcë e padukshme që i siguron njeriut vazhdimësinë e gjallesës dhe jetës, së cilës i thuhet edhe xhan, shpirt ose nefs (frymë, subjekt).

Te njeriu që është në gjumë sundon dhe vepron fryma shtazore, prandaj shumica e veprimtarive biologjike gjatë kësaj kohe zhvillohen në mënyrë të pavullnetshme. Kurse fryma mbretërore e braktis njeriun në gjumë për t’u rikthyer në çastin kur ai zgjohet. Fryma shtazore është ajo që e bën trupin të lëvizë, që e bën njeriun të flasë dhe, që, shkurtimisht, përbën shkak për ekzekutimin dhe kryerjen e çdo lloj akti dhe veprimtarie, por që del dhe largohet nga trupi së bashku me vdekjen.

Fryma shtazore që e ka qendrën në tru ose në zemër, është e përhapur në të gjitha organet dhe gjymtyrët e trupit dhe sundimin e vërtetë e ka ngritur mbi gjakun. Kjo frymë që është nga bota e krijimit dhe që përbën pikën fillestare të sjelljeve, po të mos edukohet, mundet të ushtrojë dhe ushtron mbi njeriun efekte negative.

Kurse fryma mbreterore është fryma apo shpirti (ruh) që Zoti ia ka fryrë njeriut nga fryma (shpirti) e vet dhe është pikërisht kjo veçanti që e dallon njeriun nga gjallesat e tjera.Bashkekzistenca e kësaj fryme që është nga bota e urdhrit , ka për qëllim që kjo frymë të ushtrojë mbi njeriun efekte pozitive. Me anë të kësaj fryme të veshur trupit të njeriut, njeriu kryen adhurime dhe priret nga aktet e mira. Kjo frymë nuk preket nga vdekja dhe, pastaj, kalbja e trupit. Ndërkaq, ndikimi dhe efekti i saj mbi trupin merr fund vetëm me vdekjen.

Njeriu i jep orientim gjendjes dhe ecurisë së jetës së vet me anë të përplasjeve mes këtyre dy poleve të kundërta brenda vetes së vet. Kur del fituese fryma mbretërore, njeriu orientohet drejt akteve të mira dhe moralit të bukur; në të kundërt, kur del fituese fryma shtazore, njeriu bie në mëkate dhe imoralitete të ndryshme. Meqë njeriu është bërë zotërues në një masë të caktuar i aftësisë dhe mundësisë për t’i dhënë formë nefsit (vetvetes, subjektit të vet) me vullnetin e vet, është një qenie që mund të bëhet edhe objekt shpërblimi, edhe objekt ndëshkimi.

Nefsi, i cili është një nga pengesat më të mëdha që duhen kapërcyer në provën e kësaj bote, përgjithësisht të sjell ndërmend prirjet negative që i janë imponuar njeriut. Ndërkaq, në esencën e njeriut ekziston, si një margaritar, edhe një natyrë pozitive. Detyra e njeriut është që, duke e pastruar nefsin nga negativitetet, që janë si pluhura e dhera, me anë të edukimit moraloshpirtëror, ta nxjerrë në shesh margaritarin në esencën e tij.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Ashtu siç përpiqet njeriu i dalë në kurbet për të mos u kthyer duarbosh në vatan, ashtu duhet të tregojë zell e përpjekje në këtë botë që është vend i madh kurbeti, për të fituar lumturinë e jetës tjetër, ahiretit. Sepse çdo njeri e përgatit në këtë botë lumturinë ose disfatën e përjetshme dhe e merr, pastaj, me vete për atje, pra, me fjalë të tjera, fatin e së ardhmes e përcakton në jetën e kësaj bote.

Njëri ndër kushtet më themelorë të paqes dhe lumturisë së amshuar është që nefsit t’i jepet një konsistencë e tillë që të aftësohet për punë të mira. Nefsi i privuar nga një synim i tillë është si një kalë i pazbutur. Kali i pazbutur, në vend që ta çojë të zotin atje ku ai kërkon të shkojë, e hedh poshtë në greminë duke i shkaktuar vdekjen. Kurse kali i zbutur e i urtë e çon shëndoshë e mirë të zotin duke e kaluar shëndoshë e mirë edhe nëpër shtigjet më të rrezikshme.

Ashtu siç është e pamundur të arrihet në synim me një kalë të pazbutur, ashtu është e pamundur të realizohet qëllimi i lartë i jetës me një nefs të pazbutur, të papërmirësuar e të pavënë nën kontroll.Me të vërtetë, nefsi është një mjet i dyanshëm i cili edhe mundet ta lartësojë njeriun në një pozitë të nderuar mes krijesave, edhe mundet ta rrëzojë në të kundërtën e kësaj pozite, që është esfeli safilin. Nefsi është si një thikë me dy presa e cila ka aftësi për t’u bërë pretekst për të mirë nëse përmirësohet, kurse për të keqe nëse nuk edukohet.

Çdo nefs i privuar nga orientimi dhe kontrolli moralo-shpirtëror, është shkak i një privimi të hidhur që i mbulon të vërtetat me indiferentizëm. Ndërkaq, siç e thamë edhe më sipër, po qe se njeriu, pavarësisht nga pengesa nefs, shpëton nga morali i ulët dhe pastrohet, mund t’i kalojë edhe engjëjt. Sepse nderi i çdo përfundimi është në raport të drejtë me vështirësitë e kapërcyera për ta arritur atë nder.

Janë përsëri atributet e ulta të nefsit ato që hyjnë si perde indiferentizmi mes Allahut dhe njeriut, robtë të tij, e largojnë njeriun nga orientimi i vërtetë dhe që i shtyjnë zemrat të preokupohen me të tjera gjëra veç Allahut. Dëshirave dhe pasioneve të ulta të nefsit, që s’dinë të mbarohen, mund t’u kundërvihet vetëm me anë të metodave edukuese që të zbatoheshin me një vendosmëri serioze, gjë që do të thotë një luftë të pamëshirshme që kërkon zgjuarsi dhe vendosmëri të vazhdueshme. Eshtë për këtë arsye që, në një hadith profetik, Zotëria i Botëve ka thënë: Në të vërtetë) Muxhahid (luftëtar) është personi që bën xhihad (luftë) kundër nefsit të vet!”

Me luftën e bërë kundër tij, nefsi nuk vdes, por vetëm mund të merret nën kontroll.

Fundja, ajo që kërkohet, nuk është asgjësimi i nefsit, por, duke e ruajtur atë nga teprimet, kufizimi dhe edukimi i prirjeve të tij me anë të parimeve në përputhje me pëlqimin hyjnor. Në lidhje me këtë specifikë, duke e përngjasuar njeriun me një kalorës, imam Gazaliu thotë kështu: “Nefsi është kali i shalës i shpirtit. Po qe se njeriu i lëshon frerët e nefsit dhe e lë të lirë të shkojë në ç’drejtim që të dojë, shkatërrimi i tij është i paracaktuar, i pashmangshëm. Nga ana tjetër, po qe se përpiqet ta vrasë atë - siç ndodh në disa fe indiane dhe filozofi mistike - mbetet pa mjet udhëtimi në rrugën drejt së vërtetës. Atëherë, mbaji fort në duar frerët e nefsit dhe përfito nga kali yt i shalës!

Respektimi i kësaj mase në edukimin e nefsit është, në të njëjtën kohë, domosdoshmëri e metodës profetike. Profeti ynë u qe bërë pengesë atyre që deshnin ta mbyllnin veten në adhurim pa u ushqyer dhe pa bërë jetë familjare. Duke ua mësuar njerëzve se në Islam nuk ka një vetizolim (asketizëm) dhe murgëri të tillë, ka treguar rrugën e zhvillimit dhe përparimit shpirtëror të mundshëm brenda jetës dhe së bashku me shoqërinë.

Nga ana tjetër, gjatë këtij procesi edukimi që është një luftë shumë e vështirë, në gjendjet dhe shkallët e nefsit haset në një sërë etapash. Ndërkaq, njëra nga fatkeqësitë e nefsit është që, gjatë këtij procesi ndryshimi dhe përparimi, të kapet pas iluzionit se është diçka dhe të bjerë në vetëpëlqim. Kjo është një mendjemadhësi dhe prepotencë e fshehtë. Po qe se në luftën e filluar kundër nefsit shfaqet qoftë edhe nënvleftësimi dhe mefshtësia më e vogël, ai kthehet menjëherë në gjendjen e vjetër. Meqë nefsi është gjithmonë në pusí, kurrë nuk mund të kihet siguri nga e keqja e tij.

Për këtë shkak, çdo besimtar duhet ta quajë domosdoshmëri syçelësinë e vazhdueshme ndaj rreziqeve vrasëse të këtij faktori të tmerrshëm për jetën e tij. Ai duhet ta mbajë nën bindje nefsin duke i trajtuar prapësitë e tij me gjykim të shëndoshë dhe me një vullnet të edukuar me anë të vahjit, revelacionit hyjnor.Si duhet të jetë pastrimi i nefsit, i cili është si një kalë shale për njeriun, por që në natyrën e vet ka prirjen për t’u harbuar?Veç kësaj,nëpër ç’etapa mund të arrihet në edukimin dhe pastrimin e nefsit? Ja,këtu do të qëndrojmë mbi këto dy çështje të rëndësishme.

E rëndesishme është të mund të bëhesh me natyrë trëndafilore. Pra, jo duke parë në bahçen e kësaj bote gjembat, të mbushesh me gjemba edhe ti, por, edhe nëse në mes futen mundime e vuajtjeësi dimri,t‘i rrethosh ato me klimë pranvere dhe të bëhesh një trendafil për të gjithë botën!
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

2. PASTRIMI I NEFSIT (TEZKIJE)

Fjala tezkije, krahas kuptimit leksikor pastrim, përmban edhe kuptime të tjera leksikore,si shtim, zhvillim, begatim. Brenda kësaj kornize kuptimesh, fjala tezkije shpreh, në fakt, të gjithë ecurinë e edukimit moralo-shpirtëror.

Pastrimi i nefsit është, para së gjithash, pastrim nga mohimi (kufri), injoranca, ndjenjat e këqija, bindjet e gabuara, morali i keq, pra, pastrim nga të gjitha llojet e gabimeve besimore (itikadí), moralo-etike (ahlakí) dhe praktike-adhurimore (amelí) që bien në kundërshtim me legjislacionin kanonik. Dhe, pas pastrimit dhe mbrojtjes nga të këqijat, mbushje e tij me frymë shpirtërore duke e edukuar dhe stolisur me tipare devocioni, si besimi, dituria, urtësia, ndjenjat e mira dhe shprehitë e bukura.

Në tasavvuf, tezkije ose pastrimi i nefsit është thyerja e pushtetit të tij mbi trupin duke ia pakësuar kërkesat dhe, në këtë mënyrë, sigurimi i pushtetit të shpirtit, gjë që mund të arrihet me rrugën e përkorësisë e cila e forcon vullnetin kundër nefsit. Prandaj, në tasavvuf, metodë e frenimit të nefsit është quajtur qysh në krye të herës ngrënia e pakët, fjetja e pakët dhe folja e pakët. Por, si në çdo gjë tjetër, edhe në praktikimin e kësaj metode nuk duhet lënë mënjanë maturia, sepse trupi është amanet i Allahut për njerëzit.

Pra, duke e pastruar nefsin, personi duhet të ruhet nga qëndrimet e skajshme në lëshime dhe teprime, sepse feja këshillon dhe urdhëron maturinë në të gjitha sjelljet dhe qëndrimet. Para së gjithash, jo vetëm s’është e mundur të asgjësohet nefsi, domethënë subjekti i njeriut, por as që kërkohet një gjë e tillë! Pastrimi i nefsit, i botës subjektive, egoistike e ndjesore të njeriut është edukimi dhe mbajtja e nefsit, pra, e botës subjektive, brenda kornizës së urdhrave hyjnorë.

Edukimi dhe pastrimi i nefsit është faktori më përcaktues në realizimin e përfundimit njerëzor si fatkeqësi ose lumturi. Esenciale është që Zoti të konceptohet me të gjithë madhështinë, fuqinë dhe përsosmërinë e Tij dhe me këtë konceptim duhen orientuar aktet. Po të bëhet kjo, nefsi i cili, sipas shprehjes së Kur’anit,“e urdhëron me forcë të keqen”,pastrohet nga atributet e këqija dhe bëhet i butë e i pranueshëm.

Përpjekja për pastrimin e nefsit dhe, në këtë synim, hyrja në rrugën e edukimit mistik me një zell serioz është pranuar si “xhihadi i madh“(xhihad-i ekber) duke u mbështetur në rëndësinë dhe vështirësinë e tij.Këtë cilësim e pati përdorur vetë profeti Muhammed (s.a.s.) gjatë kthimit nga fushata e Tebukut kur u pati thënë sahabeve, shokëve të tij:
“Tani po kthehemi nga xhihadi i vogël për në xhihadin e madh!”

Mirëpo fushata nga e cila po ktheheshin kishte qenë një fushatë e madhe nga të gjitha drejtimet: intrigat e hipokritëve, e nxehta dhe thatësira e madhe e atij viti, rruga prej më shumë se një mijë kilometrash e gjatë e kaluar në këmbë, periudha e të korrave që kish hyrë e kish kaluar,etj. Duke iu afruar Medines, pothuaj kishin ndërruar trajtë. Lëkura u ish ngjitur pas eshtrave,mjekra dhe flokët u ishin ngatërruar me njëra-tjetrën. Disa shokë kureshtarë për kuptimin e kësaj fjale të të Dërguarit të Allahut (s.a.s.), e pyetën:“O i Dërguari i Allahut! A mund të ketë luftë më të madhe se kjo?”
Dhe Profeti u dha këtë përgjigje:“Po! Tani po kthehemi nga lufta e vogël në luftën e madhe, në luftën me vetvetën!”

Nga ana tjetër, është e njohur çështja e tre sahabeve që patën marrë pjesë në të gjitha fushatat e tjera, por që munguan pa justifikim në fushatën e Tebukut, për çka u dënuan me lënie në vetmi (sahabet dhe Profeti nuk i shihnin në fytyrë, nuk u flisnin dhe nuk ua kthenin përshëndetjen). Pendimi dhe dërrmimi i tyre shpirtëror ishin të papërshkrueshëm.Tani le të mendojmë me maturi se në ç’pozitë do ta vinte nesër para pranisë hyjnore njeriun nënvleftësimi i pastrimit të nefsit (vetvetes) dhe i purifikimit të zemrës, të cilat emërtohen xhihadi ose lufta e madhe!

Prandaj këto dy vërejtje të Zotit të madh janë mjaft të ashpra:“A mos pandehet se ju kemi krijuar pa qëllim dhe se nuk do t‘ju kthejmë prapë tek Ne?” (el-Mu’minun,115)

Si dhe:“A mos pandeh njeriu se do të lihet të bredhë pa qëllim?”(el-Kijame, 36)

I Dërguari i Allahut (s.a.s.) ka porositur:“I mençur është ai që e sundon nefsin dhe, duke i kërkuar llogari atij, punon për jetën pas vdekjës, kurse kokëtrashë është ai që, megjithëse shkon pas pasioneve të nefsit, shpreson (të mirë) nga Allahu!”
Prandaj, çdo besimtar duhet të veprojë me vetëdijen e një përgjegjësie serioze me të cilën është ngarkuar për pastrimin e nefsit të vet.

Zoti ynë na paralajmëron kështu ne, robtë e Tij përballë rreziqeve të nefsit: “(O i Dërguar!) A e ke parë atë që i ka bërë dëshirat e nefsit zot të vetës? A mos do të bëhesh tani dorëzanës për te?” (el-Furkan, 43)

Në një hadith profetik, Profeti (s.a.s.) thotë:“Gjeja nga e cila frikësohem më shumë për ummetin tim,është se mos bëjnë sipas dëshirave të nefsit!”
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Është për këtë arsye që pastrimi i nefsit ka një rëndësi tejet jetësore për çdo besimtar dhe bart një përgjegjësi të madhe. Këtë përgjegjësi, Zoti e ka shprehur në këtë formë në Kur’an:“Pa dyshim, kush e pastron nefsin (nga të këqijat), ka shpëtuar, kurse kush e zhyt atë në të këqija, ka humbur!”(esh-Shems, 9-10)

Siç shihet, kur nefsi ndiqet pa masë, bëhet shkak për një fatkeqësi të përjetshme, kurse kur edukohet dhe nënshtrohet, bëhet një pretekst përfitimi që e lartëson njeriun në një pozitë mbi engjëjt!

Nga ana tjetër, edhe nëse punët e mira, si dhurimi, sadakaja dhe shërbimi, mund të duken si të dobishme për të tjerët, në të vërtetë janë sugjerime të së drejtës,së bukurës dhe së mirës për nefsin,sepse në këtë mënyrë zënë vend mirësitë në vetveten e njeriut dhe vetvetja e njeriut ambientohet me to. Krahas të gjitha punëve të tjera të mira, këndimi i Kur’anit i cili është më e drejta dhe më e bukura e fjalëve, dëgjimi me veshin e zemrës i këshillave dhe porosive të tij dhe zbatimi i urdhrave të tij, janë preteksti më i madh për përmirësimin e nefsit.Njeriu i cili e rregullon jetën nën orientimin e Kur’anit,shpëton nga e keqja e nefsit dhe trazimet e djallit dhe jeton duke kërkuar vetëm pëlqimin e Zotit dhe,atëherë, zemra i bëhet e merituara e shfaqjeve hyjnore. Për njeriun që arrin në këtë gjendje, hapet një dritare shpirtërore për të parë përtej.

kushteve të kësaj bote dhe gjithësia shndërrohet në një libër madhështor.
Atëherë, asnjë besimtar nuk duhet të rrijë indiferent ndaj urdhrave dhe ndalimeve hyjnore që përmbahen në Kur’an, nuk duhet ta hedhë në rrezik lumturinë dhe shpëtimin e tij të përjetshëm! Në librin tonë të lartë, Kur’an, ka shumë ajete mbi pastrimin e nefsit. Në këto ajete, pastrimi (tezkije) është trajtuar si:
- pastrim nga Allahu i Lartë;

- pastrim nga i Dërguari i Allahut (s.a.v.s.);

- pastrim i nefsit të vet nga vetë personi.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

1. Pastrimi (tezkije) nga ana e Allahut

Allahu urdhëron kështu në Kur’an: “... Mos t‘ju pëlqejë vetja e ta nxirrni të pastër (të pafajshme). Ai (Allahu) e di shumë mirë se kush ruhet nga e keqja!“(en-Nexhm, 32)
Elmallëllë Hamdi e komenton kështu këtë ajet:“Mos e lavdëroni veten duke e quajtur pa mëkat, pa të meta dhe krejt të pastër, se te vetja juaj mund të gjenden shumë të meta që nuk i dini!”

Në lidhje me këtë çështje, mufessiri, komentuesi i Kur’anit, Alusi, thotë kështu: “Rrëfehet se ky ajet është zbritur për një grup njerëzish që thoshin: “Ne kemi namaz,agjërim dhe haxh!” Eshtë më e pranueshme që njeriu t’i mbajë fshehtë adhurimet dhe mirësitë që bën, sepse në to mund të përzihen mendjemadhësia dhe dyfytyrësia. Por po të mos ketë një qëllim të tillë negativ, nuk ka ndonjë të keqe që t’i tregojë.”

Në një ajet tjetër, Allahu thotë kështu:“A nuk i pe ata që e nxjerrin vetën të pastër? Përkundrazi, Allahu e nxjerr të pastër atë që do!“(en-Nisa, 49)

Pastrimi (tezkije) për të cilin bëhet fjalë në këtë ajet, është përpjekja e personit për ta nxjerrë veten të pastër duke e lavdëruar. Mirëpo tezkija (pastrimi) është e lidhur me takvanë (devocionin), ndërkaq që takvaja është një atribut i brendshëm, të vërtetën e të cilit e di vetëm Allahu. Prandaj, e vlefshme është të na nxjerrë Allahu të pastër, jo ta nxjerrim ne veten tonë!

Kështu, Profeti (s.a.s.) lutej:“Allahu im! Jepi nefsit tim devocion (takva) dhe nxirre të pastër!Ti je më i dobishmi i atyre që e pastrojnë atë! Ti je kujdestari dhe i Adhuruari i tij!”

Në ajetin kur’anor urdhërohet:“... Po të mos ishte mëshira e Allahut mbi ju, askush prej jush kurrë nuk do të dilte i pastër. Por Allahu e nxjerr të pastër atë që do! Allahu dëgjon me të vërtetë dhe e di çdo gjë me përsosmëri!”(en-Nur, 21)

Siç shihet, në ajet pohohet se pastrimi (tezkije) i përket Allahut. Sado që pastrimi i atribuohet njeriut vetë për sa i përket vendosmërisë dhe zellit, si dhe profetëve dhe prijësve të udhës së drejtë si trashëgimtarë të detyrës së tyre profetike përsa i përket mësimit dhe orientimit,duhet t’i atribuohet Allahut përsa i përket suksesit që u jep në këtë punë njerëzve, robve të vet, me mëshirën e vet, dhe aktit krijues të Tij në këtë drejtim.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

2. Pastrimi (tezkije) nga ana e të Dërguarit të Allahut (s.a.v.s.)

Në Kur’an, në lidhje me detyrat e Profetit (s.a.s.), thuhet kështu:“(O njerëz!) Me të vërtetë, dërguam një të ngarkuar me detyre nga mesi juaj. Ai jua këndon ajetet tona, ju pastron nga të keqijat dhe jua mëson ato që s‘i dini duke ua praktikuar Librin dhe urtësinë!“(el-Bakara, 151)

“Me të vërtetë, duke u dërguar nga mesi i tyre një të ngarkuar me detyre i cili ua këndon ajetet e Allahut, i pastron (nga të këqijat dhe mohimi), ua mëson Librin dhe urtësinë,Allahu u ka bërë një favor të madh besimtarëve. Kurse gjer atëherë ata ishin në rrugë tështrembër!“(Al-i Imran, 164)

Siç kuptohet qartë edhe nga këto ajete, Profeti ynë (s.a.s.) ka tri detyra bazë: Ftesa e bashkësive të tyre për në udhën e drejtë nga profetët ka filluar me këndimin e fjalës hyjnore që u ka ardhur. Ndërkaq, kjo detyrë është etapa e parë për t’i çuar njerëzit në synimin e kërkuar dhe përbën një bazë.

b) T‘i pastroje nefset: Ftesa për tevhid (për besimin në Allahun si Zoti i vetëm i gjithësisë) mund t’ia arrijë qëllimit vetëm duke i bërë nefset, vetet njerëzore, të arrijnë përshpirtshmërinë dhe prehjen duke i pastruar nga fëlliqësitë moralo-shpirtërore, si mohimi (kufr), politeizmi (shirk) dhe mëkati. Kështu, sahabet me të kaluarën pagane, në sajë të bisedave të begata dhe edukimit moraloshpirtëror të të Dërguarit të Allahut (s.a.s.), pastruan zemrat, gjetën udhën e drejtë dhe u bënë njerëzit më të zgjedhur të botës.

c) T‘ua mësojë njerëzve Librin dhe urtësine:Në këtë etapë vjen mësimi i Librit, domethënë, i Kur’anit, i cili shpreh ligjet dhe urdhrat që duhen zbatuar. Thellimi në frymën e Kur’anit varet nga niveli i zemrës. Kur’ani këndohet dhe kuptohet vërtet me anë të zemrës. Kurse sytë janë, për zemrën, vetëm një ndërmjetës i thjeshtë.

Kur’ani është një thesar të fshehtash të pafundme ngaqë gjithësia dhe njeriu dalin në shesh me anë të shfaqjeve të emrave hyjnorë. Dhe këto të fshehta dhe urtësi shfaqen në procesin e njohjes në vartësi të pastrimit dhe maturimit ndjesor.Kurse praktikimi i urtësisë vjen më pas, sepse Allahu i Lartë i bën të njohur vetëm njerëzit me zemër të pastruar me urtësitë dhe të fshehtat e Kur’anit i cili është shfaqja në formë fjale e emrave hyjnorë në njohjen njerëzore.

Fakti që në ajete, pastrimi me mësimin e Librit dhe urtësive përmenden së bashku, shpreh se njerëzit me nefsin të papastruar nuk do të mund të fitojnë dituri, se, edhe sikur të fitojnë, nuk do të mund të sigurojnë ndonjë dobi prej saj. Sepse dituria dhe urtësia janë një dritë dhe stoli e tillë që, për t’i shtënë në dorë ato, në radhë të parë duhet që zemra ku do të vendosen ato, të zbrazet dhe çlirohet nga gjërat e panevojshme e të dëmshme. Prandaj, profetët, në fillim u kanë kënduar njerëzve ajetet, pastaj, duke ua pastruar nga teprimet dhe shëmtitë nefsin njerëzve që u kanë besuar dhe ua kanë dhënë zemrën ajeteve, ua kanë purifikuar zemrat nga fëlliqësitë moraloshpirtërore.

Pastaj, njerëzve të pastruar dhe purifikuar, ua kanë mësuar dhe praktikuar Librin dhe urtësitë.Vetëm ata që kanë një zemër të tillë munden të njihen edhe me rrymat e fshehtësive dhe forcave në gjithësi dhe munden të bëhen burim urtësie.Detyra e Profetit (s.a.v.s.) për t’ua lexuar njerëzve ajetet dhe për t’ua mësuar haramin dhe hallallin, do të vazhdohet gjer në kiamet nga dijetarët, kurse pastrimi i nefseve dhe purifikimi i zemrave, nga prijësit e përsosur.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

3. Pastrimi i vetvetes (nefsit) nga vetë njeriu

Në lidhje me këtë specifikë, në ajetin kur’anor thuhet kështu:“Betohem në nefsin dhe në Atë që e shtron nefsin, pastaj, në Atë që ia frymëzon nefsit edhe të keqen, edhe ruajtjen prej së keqës, se kush e pastron nefsin arrin shpëtimin, kurse kush e zhyt atë (me anë të injorances dhe mëkateve) në kotësi, del i humbur!“(esh-Shems,7-10)

Sipas këtij ajeti, vetëm personat që i ka pastruar Allahu, domethënë, personat që janë pastruar nga mëkatet dhe janë edukuar me anë të frymëzimit hyjnor dhe devocionit (takva), kanë arritur shpëtimin e vërtetë. Për këta njerëz fatlumë është sihariqi hyjnor:
“... hyr mes robve të mi të mirë (salih) dhe hyr në xhennetin tim!“(el-Fexhr, 29-30)

Në një ajet tjetër, Allahu urdhëron:”Personi që pastrohet me të vërtetë dhe që e adhuron Zotin e vet duke e përmendur Atë, pa dyshim ka arritur shpëtimin!” (el-A’la, 14-15)

Veç kësaj, të tërheq vëmendjen radhitja e gjërave sipas rëndësisë në ajet:
- në fillim, pastrimi nga negativitetet ndjesore, fizike e materiale;
- për rrjedhojë, heqja dhe hedhja tutje e perdeve (pengesave) mes Zotit dhe robit;
- pastaj, duke hyrë në një klimë të plotë adhurimi në përshpirtshmëri me anë të një trupi të ushqyer me ushqime hallall dhe me nefs të pastër, stolisja e zemrës me shije shpirtërore.

Sipas shprehjes së mufessirit Ismail Haki:“Në këtë ajet aludohet për pastrimin e nefsit nga punët në kundërshtim me sheriatin, për purifikimin e zemrës nga dashuria për këtë botë dhe për kthimin drejt Allahut me të gjitha mundësitë, madje, për t’u ruajtur nga sjellja ndërmend e tjetërkujt veç Allahut!”

Kështu, kur e pyetën Ebu Bekr Kettaniun (k.s.), një nga miqtë e Allahut, i cili ndodhej i shtrirë në shtratin e vdekjes, se ç’punë të shquara kishte bërë, u përgjigj me këto fjalë shembullore:“Po të mos e kisha vdekjen pranë, nuk do t’ju kisha folur për punët e mia duke dyshuar se mos kjo merrej për hipokrizi. Plot dyzet vjet bëra rojë në portën e zemrës sime. U përpoqa të mos ia hapja atë askujt tjetër veç Allahut të Lartë. Dhe zemra më erdhi në një gjendje të tillë që u bëra të mos njoh tjetër veç Allahut!”

Fjalën “tezekka” që përdoret në ajetin më sipër, Ibni Abbasi (r.anh) e komenton si “thënie nga personi të shprehjes “la ilahe il’lallah”(nuk ka zot tjetër veç Allahut)”.Sepse hapi i parë në tezkije është pastrimi i zemrës nga mohimi (kufr) dhe politeizmi (shirk).

Me të vërtetë,Fjala e Njësisë (Tevhid) fillon me mohim (nefj),pra, duke thënë “la ilahe” (nuk ka zot tjetër), nxirren nga zemra dëshirat subjektive dhe emotive, morali i keq dhe veset e shëmtuara,pastaj kalohet në pohim (ithbat); pra,duke thënë “il’lallah”(veç Allahut), zemra e cila është në pozitën e një vendvështrimi hyjnor, mbushet me dritën e tevhidit, besimit në Allahun si Zoti i vetëm i gjithësisë.

Duke shprehur rëndësinë e pastrimit, Ibrahim Desuki (k.s.) thotë kështu:“O bir! Kurrë të mos pretendosh për egoizëm edhe sikur t’i kalosh ditët me agjërim dhe netët me namaz, edhe sikur të kesh një botë të brendshme të pastër dhe të veprosh me drejtësi!
Kurrë të mos mundesh prej krenarisë dhe të mashtrohesh prej nefsit!..”

Edhe Hatem Essam (k.s.) thotë kështu:“Mos u gënje nga konaqet e shkëlqyera dhe nga kopshtet e vreshtat prodhimtare, vend më të bukur se xhenneti s’ka! Por ato që i ranë mbi krye Hz. Ademit, i ranë kur ndodhej mes bukurive të xhennetit! Nefsi i desh të mbetej aty përjetësisht. Ai u afrua te fruti i ndaluar dhe, sipas vullnetit hyjnor, u ndëshkua me zbritjen në tokë!

Mos u mashtro nga adhurimet që bën dhe nga të fshehtat që të tregohen!Sa domethënës është fundi i hidhur i Belam bin Bauras megjithëse njihte shumë të fshehta dhe Allahu (xh.xh.) ia kishte mësuar emrin e madh!

Tregohu ai që je dhe mos u mashtro se di shumë e bën shumë adhurime! A nuk e di ç’i ndodhi Iblisit megjithëse kishte dituri të madhe dhe bënte shumë adhurime? Mos u mashtro nga dredhitë e nefsit dhe shejtanit!

Zoti ynë i lartë që ka mëshirë të pafund për robtë e vet, urdhëron kështu në Kur’an si paralajmërim për ne ndaj dredhive dhe kurtheve të shejtanit (djallit): “Iblisi tha:“(Zoti im!) Të betohem se do t‘u ulem njerëzve mu në mes të udhës për t‘i nxjerrë ata nga udha e drejtë!“(el-A’raf,16)
Si dhe:“(Iblisi) Tha:“Zoti im! Unë do t‘ua stolis mëkatet atyre dhe do t‘i nxjerr nga udha e drejtë!“(el-Hixhr, 39)

Mos ki siguri në vetvete sepse ndodhesh pranë njerëzve të mëdhenj të adhurimit (abid) dhe përkushtimit (zahid).Thalebe pati një fund tragjik ngaqë merrte pjesë pa ndjenja në kuvendin e Profetit (s.a.s.)!

Megjithëse ishte bir profeti, djali i Hz. Nuhut pati fatkeqësinë për ta parë veten jo nevojtar për ftesën e të atit. Pastaj, as lidhja e gjakut s’i bëri dobi! Si përfundim, u bë ndër të shkatërruarit!

Për shkak të afërisë me mëkatarët dhe mohuesit dhe të dashurisë ndaj tyre, gruaja e profetit Lut mbeti pa pjesë nga drita që kishte pranë dhe u kredh në errësirat e mohimit në padituri dhe indiferentizëm të plotë.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Shkurt, mos ki shumë siguri në mbështetje të tilla, si dituria, adhurimi, pasuria, fëmijët dhe miqtë për shpëtimin tënd në ahiret dhe kurrë mos nxirr pjesë për nefsin tënd prej tyre!”

Në ajetin kur’anor pohohet se “do të shpëtojnë ata që do të pastrohen nga negativitetet duke e kapërcyer pengesën nefs”. Nga ky ajet, në të njëjtën kohë, del kuptimi se ata që nuk do të jenë pastruar, domethënë, nuk do ta kenë pastruar veten nga negativitetet, nuk do të shpëtojnë.

Zoti urdhëron kështu në Kur’an: “... Ti mund t‘i paralajmërosh vetëm ata që frikësohen nga Zoti edhe pse nuk e shohin, dhe ata që falin namaz. Kush pastrohet, pastrohet vetëm për dobi të vet. Më në fund, arritja është te Zoti!“(Fatir, 18)

Në ajet deklarohet se frikësimi i bashkësive të profetëve me pasoja përfundimtare të rënda do t’u bëjë dobi vetëm njerëzve që i kanë të mbushura zemrat me impresionimin nga Zoti edhe pse nuk e shohin Atë, që falin namaz dhe që e zbukurojnë pamjen me adhurim.

Personi mëkatar do ta heqë vetë pasojën e mëkatit të vet dhe askush nuk do t’i bëhet ortak. Edhe mirësitë e kryera do t’i sjellin dobi vetëm personit që i ka kryer. Edhe personi i pastruar do të pastrohet në favor të vet.

Fjala “tezekka” e ajetit përfshin edhe impresionimin dhe frikën nga Zoti dhe faljen e namazit me përshpirtshmëri.

Ajeti “Allahun e kanë frikë me kuptimin e vërtetë të fjalës, vetëm dijetarët!” (Fatir,28), pohon se personi ndjen frikë nga Zoti në atë masë që ka njohuri. Zemrat e personave që nuk dinë gjë për Zotin dhe që nuk ndjejnë frikë prej Tij, janë të vdekura. Paralajmërimi dhe këshilla nuk ndikojnë mbi ta.Këtë e tregon edhe pohimi në ajetin e shtatëdhjetë të sures Jasin,“(Profeti) t‘i paralajmërojë të gjallët (në zemër me anë të Kur’anit)...”. Pra, brenda duhet të ketë frikë, kurse jashtë një namaz i rregullt.Shpërblimi (kundërvlera) i pastrimit nga mëkatet është xhenneti dhe gradët e tij të larta.

Në Kur’an urdhërohet:“Dhe gradet e larta janë pikërisht për atë që arrin te Ai si një besimtar që ka bërë punë të mira, janë xhennetet e Adnit ku rrjedhin lumenj dhe ku ata do të mbeten përgjithmonë! Ja, ky është shpërblimi për ata që pastrohen!” (Taha, 75-76)

Shpërblimi i çlirimit nga lidhja e zemrës pas tjetërkujt veç Allahut është dhuntia Xhemalullah (Bukuria e Allahut), një meritë përtej meritës së xhennetit ku do të soditen shfaqjet e e papërshkrueshme të bukurisë së Allahut të Lartë. Për atë që kthehet denjësisht nga Zoti me pëlqimin dhe vullnetin e vet,nuk mbetet ndonjë mendim tjetër veç Tij. Edhe njohja e Allahut, e emërtuar marifetullah, fillon me mësimin e të vërtetës së nefsit pas pastrimit të tij.Këtë kuptim ka e vërteta “kush njeh vetveten,njeh Zotin e vet”!

Çdo besimtar, duke hyrë shpesh në “larje hesapesh” me nefsin ose vetveten, duhet ta korrigjojë seriozisht gjendjen e vet moralo-shpirtërore dhe ta vërë atë nën kontroll. Në shkencën shpirtërore, kjo emërtohet “vetëllogari”. Të paktën një herë në njëzet e katër orë, kur të mbështesë kokën në jastëk, njeriu duhet ta marrë veten në pyetje dhe të bëjë llogarinë e asaj dite.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Për ata që e kthejnë këtë në shprehi,lehtësohet shpëtimi nga këmbëngulja në gabim.Në lidhje me këtë specifikë,le të dëgjojmë këto këshilla dhe porosi të Hz.Imam Gazaliut: “Besimtari, pasi ta falë namazin e mëngjesit dhe para se ta fillojë ditën e re, duhet të ulet për të biseduar kokë më kokë me nefsin, vetveten, dhe të merret vesh me të. Kështu bën edhe tregtari me ortakun e vet të cilit ia dorëzon në mëngjes mallin. Ai jo vetëm ia dorëzon mallin, por edhe ia tërheq vëmendjen për disa gjëra.

Edhe njeriu duhet t’ia tërheqë vëmendjen nefsit dhe t’i sugjerojë këto gjëra:“Kapitali im është jetëgjatësia ime. Po të më marrë fund jeta, më merr fund edhe kapitali bazë, edhe fitimi. Por ja ku filloi një ditë e re. Allahu më fali edhe një ditë jetë! Po të më kishte bërë të vdes, sigurisht do të kërkoja të kthehesha qoftë edhe një ditë të vetme për të bërë punë të mira. Tani, o nefs, pranoje se vdiqe, por t’u dha mundësia të kthehesh prapë. Prandaj, sot kurrsesi mos iu afro mëkatit dhe gjërave të kota dhe kurrsesi mos e shpenzo kot edhe një çast të vetëm,sepse çdo frymëmarrje është një dhunti e paçmueshme!
Dhe dije se një ditë përbëhet prej njëzet e katër orësh ku futet edhe nata. Ditën e kiametit, para njeriut sillen për çdo ditë njëzet e katër kuti të mbyllura.

Kur njeriu e hap kutinë e parë dhe sheh se ajo është e mbushur plot dritë si shpërblim për aktet e bëra prej tij në atë orë, gëzohet aq sa, po ta ndante atë gëzim me njerëzit e xhehennemit, ata nuk do ta ndjenin dhimbjen e xhehennemit. Kur e hap kutinë e dytë dhe prej saj dalin errësirë dhe kundërmime të ndyra të cilat janë produkte të orës së kaluar me mëkat, personi dëshpërohet aq shumë sa, po t’u shpërndahej ky dëshpërim njerëzve të xhennetit, ata do ta humbnin kënaqësinë e xhennetit. Pastaj hapet kutia e tretë që del krejt e zbrazët. Ajo është ora e kaluar me gjumë ose punë të kota.

Dhe njeriu përpëlitet në dhimbjet e kalimit të kotë të asaj ore.
Atëherë, o nefsi im, sa e ke në dorë, mbushe kutinë, mos e lër bosh, mos bjer në përtaci se, pastaj, bie nga gradët e larta!”
Edhe gjymtyrët e trupit janë ndihmës të nefsit. Njeriu duhet t’i këshillojë dhe porosisë gjymtyrët posaçërisht, sipas detyrave që kanë dhe duhet t’ia sugjerojë nefsit që të mos i ngatërrojë gjymtyrët, të cilët janë amanete, me punë të këqija.
Ai duhet ta pengojë syrin nga shikimi i gjërave të ndaluara (haram) dhe gjërave të kota e të padobishme.
Ai duhet ta pengojë gjuhen nga thashethemet, shpifjet, gënjeshtrat, bartja e fjalëve,vetëlavdërimet, poshtërimi i të tjerëve dhe ta preokupojë vazhdimisht me dhikr dhe fjalë të mira.

Ai duhet ta pengojë stomakun nga ushqimet e ndaluara (haram) dhe të dyshimta dhe ta mësojë që edhe ushqimet e lejuara e të bekuara (hallall), t’i konsumojë në nivel të ulët të mjaftueshëm. Në çdo lëvizje që bën,njeriu përballet me shumë gjëra të zakonshme, prandaj, suksesi më i madh është shmangia nga preokupacionet e kota.

I Dërguari i Allahut (s.a.s.) ka thënë:“Braktisja e gjerave te panevojshme eshte, per njeriun, rrjedhoje e qenies musliman!”
Pra, të folurit e një muslimani të vërtetë duhet të jetë dhikri, vështrimi, mësimnxjerrës, dhe heshtja, meditim!

Ja, pra, nefsi duhet mbajtur vazhdimisht zgjuar nga indiferentizmi me të tilla sugjerime.Një nga specifikat që nuk duhen nënvleftësuar duke i kërkuar llogari nefsit,është që njeriu duhet ta hetojë vetveten nëse akti që ka bërë është për hir të Allahut apo për nefsin e vet,sepse, kohë më kohë, njeriu, ndërsa pandeh se ka kryer punë të mira për hir të Allahut, mund të ketë vepruar për të kënaqur ndjenjat subjektive.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Në përfundim të pastrimit të nefsit, zemra kthehet në gjendje të paqëtuar (selim). Në etapën e zemrës së paqëtuar vëzhgohen këto tri gjendje:
1) Personi nuk ngacmon askënd. Kjo është gjendja e njerëzve që ruhen. Zemra ruhet nga e keqja e nefsit. Formësohet morali i bukur.

2) Personi nuk ngacmohet nga askush. Kjo është gjendja e njerëzve që ndjejnë afërsi (muhabbet) ndaj Zotit (që ndjehen konfidentë të Zotit). Për ta nuk kanë asnjë rëndësi lavdërimet apo sharjet e njerëzve të vdekshëm, prandaj dhe nuk ndjejnë ngacmim nga askush edhe sikur të ngacmohen. Siç nuk do të kishte asnjë lloj vlere ndezja apo shuarja e një drite në prani të diellit.

3) Kur i vihen ballëpërballë interesi material i kësaj bote me jetën e pasme (ahiret), personi, duke zgjedhur ahiretin, synon pëlqimin hyjnor.

Përmbledhja e të gjitha këtyre që thamë, është kështu:Në këtë botë për të cilën deshi të ishte një botë prove, Allahu ka vënë para çdo njeriu pengesën nefs dhe i ka vënë për detyrë njeriut që, pasi t’i kapërcejë të gjitha vështirësitë që do t’i shkaktojë nefsi, të kthehet fitimtar te Ai. Nefsi është një mjet i aftë për t’u bërë pretekst edhe për të mirë, edhe për të keq. Për rrjedhojë, nefsi është edhe një portë fitimi, edhe një gropë humbjeje nëse shkohet pas tij. Kurse begatia dhe përfitimi i pastrimit të nefsit është aq i madh sa të mos mund të krahasohet me asgjë në botë.
Zoti na befte te gjitheve nga ata qe dalin fitues mbi nefsin!
Amin, ashtu qofte!
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Njeriu i pastruar nga nefsi eshte nje mrekulli arti e artistit absolut, Zotit te vet, sepse eshte pasqyre e te gjitha shfaqjeve te bukurise hyjnore.

3. GRADET E NEFSIT

Gjendjet dhe gradët e nefsit që vëzhgohen gjatë edukimit dhe zhvillimit moraloshpirtëror,sipas klasifikimit të njohur, trajtohen në shtatë lloje:

a) Nefsu’l-Emmare (nefsi urdherues, imponues)

Eshtë nefsi kryengritës më i keq i cili, duke e larguar robin nga Zoti i vet, e provokon dhe e nxit për të bërë të këqija. “Emmare” do të thotë “shumë urdhërues” (imponues, nxitës, provokues). Synimi i vetëm i nefsit me këtë cilësi është t’i kënaqë pa masë dëshirat dhe pasionet e veta. Eshtë nefsi i shtënë pas qejfit dhe kënaqësive, i cili është bërë rob i epshit dhe ndihmës i shejtanit.Edhe pasiviteti ndaj epsheve që janë pasionet dhe kërkesat e skajshme të nefsit,si dhe hyrja në rrugën e shejtanit në përshtatje me dëshirat e tij,janë pjesë e gjendjes së personave që ndodhen në nivelin e nefsit urdhërues, imponues.

Në të vërtetë, nefsi emmare është për njeriun më i rrezikshëm se shejtani. Këtë specifikë, Ibni Ataullah el-Iskenderi e shpjegon kështu:“... Ti ki frikë me të vërtetë nga nefsi yt i cili punon kundër teje. Për më tepër, ai s’ndahet nga njeriu gjer në vdekje. Kurse shejtani të paktën në ramazan largohet prej njeriut,sepse në ramazan, shejtanëve u vihen pranga.Ndërkaq, rastet e krimeve,vjedhjeve dhe imoraliteteve që ndodhin edhe gjatë muajit të ramazanit,nuk janë pasojë e mashtrimit të shejtanit,por e tërbimit të nefsit.Pohimi si më poshtë i Zotit është për nefsin e kësaj grade:“Pa dyshim, nefsi e urdheron (imponon) me force te keqen!” (Jusuf, 53)

Përsa i përket pozitës që ka në botën moralo-shpirtërore të njeriut, nefsi emmare është përngjasuar qysh në krye të herës me një gjarpër.Poeti Nevizade Atai e shpreh këtë poetikisht kështu:
Morali i ulet në gjarpër u kthye;
Mbreti i gjarpërit, nefsi emmare!

Prandaj, çdo besimtar me mendje të shëndoshë është vazhdimisht në gjendje lufte me nefsin urdhërues. Në këtë luftë nuk mund të mendohet një dëm më i madh se futja e shpatës së mendjes dhe vullnetit në millin e indiferentizmit. Sepse nefsi, duke përfituar nga një çast indiferentizmi të sa e sa njerëzve me merita të larta shpirtërore, është bërë faktor për disfatën dhe fatkeqësinë e tyre të përjetshme. Nga kjo kanë bërë dhe bëjnë përjashtim vetëm robtë principialë e të sinqertë që i ndihmon dhe mbron Allahu.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Me të vërtetë, ngjarja e zhvilluar mes zonjës së ministrit egjiptian, Zylejha, dhe Hz. Jusufit (a.s.), është shumë mësimdhënëse.
Siç tregohet në Kur’an, Jusufi (a.s.) ishte rritur e bërë një djalosh i bukur e i pashëm. Kjo e shtyu Zylejhanë, të zonjën e shtëpisë ku banonte ai, në mendime të tjera. Zoti e tregon kështu këtë ngjarje:“... Gruaja deshi te perfitonte nga nefsi i tij. I mbylli mire dyert dhe i tha: “Ty po te them! Kthehu prape!” Kurse ai i tha: “(Hasha, me ruajtte Zoti!) Mbeshtetem te Allahu!

Burri yt eshte mireberesi im, ai u soll mire me mua! E verteta eshte se mizoret kurre nuk gjejne shpetim!”
“Me te vertete, gruaja kishte vene si qellim ta fuste ne dore ate. Po qe se ai nuk do ta kishte pare shenjen dhe paralajmerimin e Zotit tend, do t’i jepej asaj. Ja, keshtu ia treguam Ne provat tona per ta larguar te keqen prej tij. Pa dyshim, ai ishte nder robte tane te sinqerte!” (Jusuf, 22-24)
Me favorin dhe bujarinë e Allahut të Lartë, Jusufi mori ndihmë moralo-shpirtërore dhe shpëtoi nga prirja ndaj Zylejhasë që përfaqësonte nefsin emmare. Edhe ne, robtë e dobët të Zotit,duke iu drejtuar Zotit me devocion, jemi të detyruar ta mbajmë veten larg të keqes së nefsit tonë dhe situatave të rrezikshme të krijuara prej tij.

Mbi këtë urtësi mbështetet fakti që Zoti ynë i lartë na ka urdhëruar ta mbrojmë veten edhe nga fillimet. Madje, të disa akteve dhe veprimeve me fund tragjik. Për shembull, meqë shikimi me epsh nga një mashkull i një femre të huaj i hap portën adulterit, është ndaluar. E njëjta gjë vlen edhe për të gjitha aktet dhe veprimet e papëlqyeshme.

Me të vërtetë, kjo ngjarje është e mbushur me mësime të mëdha, sepse shumë elementë që i bëjnë të vështira dhe të rënda provat e kësaj bote të cilat kanë vlerën e një kundërshpërblimi për shpëtimin e përjetshëm, zhvillohen këtu një pas një. Jusufi (a.s.) ishte një i ri si engjëll dhe me një bukuri tërheqëse legjendare. Të mahnitura para bukurisë së tij, gratë i prenë gishtat pa e ndjerë aspak dhimbjen. Po qe se Jusufi (a.s.) do të ishte një plak me ndjenja epshore e të këqija të shuara,as kjo provë nuk do të ishte kaq e vështirë për të,as dhe kjo ngjarje do të ishte kaq mësim dhënëse dhe orientuese.

Në kundërshtim me këtë, Zylejhaja zotëronte tri gjëra ndaj të cilave nefsi, egoja e njeriut, është e shtënë më shumë: pasurinë, famën dhe epshin. Po qe se Zylejhaja do të ishte një grua plakë dhe e shëmtuar, edhe Hz. Jusufi (a.s.) i ri nuk do ta kishte të vështirë kalimin e kësaj prove dhe kjo ngjarje nuk do të përbënte një shembull kaq me efekt. Mirëpo edhe ajo ishte e re dhe e bukur, edhe ai ishte i ri dhe i bukur, i tillë që mund të bënte për vete shumë vetë. Mbi gjithçka, ajo e kishte mbyllur fort derën e dhomës.

Duke e ftuar Hz. Jusufin me fjalët provokuese e nxitëse, “hejte lek!”, “eja, pra, tek une!”, Zylejhaja mori një iniciativë të shëmtuar. Faktin që para kësaj situate nuk do të mund të qëndronin shumë e shumë vullnete, edhe Jusufi (a.s.), madje mbeti shumë ngushtë, Zoti ynë i lartë na e shpreh me këto fjalë:“Po qe se nuk do t’i arrinin ne ndihme provat tona, edhe ai do te jepej!”

Ja, pra, për të mos iu nënshtruar mashtrimeve të shumë tërheqjeve të tmerrshme të shpalosura para tij, Jusufi (a.s.), duke thënë “meadhallah”, “mos e thëntë Zoti”, tregoi se zgjidhja e vetme është “mbështetja te Allahu” me një devocion (takva) të lartë. Dhe kjo tregon se takvaja është domosdoshmëri që ndihma hyjnore të hyjë në etapën e veprimit. Pra, rezistenca ndaj dëshirave të forta të nefsit imponues është e mundur vetëm në sajë të fuqizimit të ndjenjave të devocionit.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Me të vërtetë, një nga provat më të rënda me të cilat mund të përballet një mashkull gjatë jetës, është t’i thotë “jo” konsideratës dhe ftesës, veçanërisht në kushte të qeta, të një femre që zotëron të gjitha llojet e elementëve tërheqës, si rinia, bukuria dhe pasuria.

Në një hadith profetik, i Dërguari i Allahut (s.a.s.),pasi bën të ditur se në ditën e vështirë të kiametit kur nuk do të ketë asnjë hije, shtatë lloj njerëzish do të strehohen nën hijen e arshit,thotë se njëri nga këta “do të jetë i riu i cili,duke shprehur frikën nga Allahu, e ka hedhur poshtë ftesën për marrëdhënie të një gruaje të bukur e të pushtetshme!”

Njëra nga dobësitë më të mëdha të njeriut është humbja e forcës së vetëmbrojtjes duke rënë i mundur ndaj komplimentit.Por kjo nuk ndodhi tek Jusufi, sepse mbrojtja e Allahut e ruajti për shkak të devocionit dhe për shkak se nefsi i tij i edukuar ndodhej në pozitën e përkryerjes.

Mbrojtja hyjnore e bëri të fortë atë përballë dredhive të nefsit imponues.
Një specifikë tjetër nga e cila e vlen të merret mësim, është kjo:Meqë Jusufi nuk iu përgjigj dëshirës së saj,Zylejhaja e kërcënoi me burg. Por meqë nefsi i pastruar i Jusufit (a.s.) i frymëzonte atij devocionin (takvanë),ai tha:“Zoti im! Qelia është më e pëlqyer për mua se ato gjëra që m’u propozuan!”

Veç kësaj,fakti që në përgjërimin e tij ndaj Zotit,Jusufi, duke i thënë Atij se “po te mos e kishte penguar dredhine e tyre,do te behej nga injorantet qe u jepeshin atyre”, parapëlqeu burgun si zgjidhja e vetme e shpëtimit nga gjendja ku pati rënë, ishte një shenjë e madhe devocioni për të.

Dhe kjo tregon se e vetmja forcë që mund t’u qëndrojë ftesë “hejte lek”,”eja tek une”të të gjitha tërheqjeve të kësaj bote të cilat e zvarrisin njeriun në mëkate, është që në atë çast zemra, duke thënë “meadhallah” (mos e thëntë Allahu!), te strehohet te Allahu!

Në Kur’an bëhet e ditur se arma më e fuqishme për t’u mbrojtur nga fatkeqësitë e nefsit emmare është takvaja, devocioni. Gjithashtu, një ngjarje e Kur’anit që tregon të vërtetën e nefsit,është kështu:Në malin Sina,Musait (a.s.)iu komunikua profetësia dhe menjëherë pas kësaj, u urdhërua:“Hidhe shkopin!” Kur Musai pa shkopin të përdridhej si një gjarpër, iku pa kthyer kokën për të parë pas. Atëherë dëgjoi një zë që i thirri:“O Musa! Kthehu pas, mos u frikëso! Sepse ti je nga ata që ndodhen në siguri!“(el-Kasas, 31)

Allahu i Lartë ia pati treguar fuqinë Musait (a.s.) te shkopi. Edhe Musai, me anë të shkopit, u mësua me fuqinë e Allahut. Pasi Allahu e caktoi profet,i dha konfidencë duke biseduar me të dhe pasi e ngarkoi me disa përgjegjësi, i tha kështu:“Ç‘është ajo që ke në dorë të djathtë,o Musa?“(Taha, 17)

Musai (a.s.) iu përgjigj:“Është shkopi im. Mbështetem në të dhe u shkund gjethe bagëtive.Kam edhe nevoja të tjera për të.“(Taha, 18)

Pastaj Allahu (xhel’le xhelaluhu) e urdhëroi:“ Hidhe përtoke atë, o Musa!” (Taha, 19)

Hz. Musai e çoi menjëherë urdhrin në vend.
“Dhe e hodhi menjëherë përdhe! Po ç’të shihte? Një gjarpër që zvarritej me nxitim!“(Taha, 20)
Kur e pa këtë,Musai (a.s.)menjëherë filloi të ikte.Por:“Allahu e urdheroi:“Merre atë!Mos ki frikë!Tani Ne do ta kthejmë atë në gjendjen e parë!“(Taha, 21)

Në shpjegimin sinjifikativ të ajetit lidhur me hedhjen e shkopit përtokë nga Musai (a.s.), disa komentues janë shprehur se ky akt ka vlerën e një orientimi në botën e brendshme të Hz. Musait.Pasi Musai (a.s.) përmendi interesat dhe mbështetjet relative të kësaj bote, Allahu (xhel’le xhelaluhu) e urdhëroi t’i hidhte përtokë ato.

Nefsi dhe gjërat e lidhura me nefsin morën trajtën e një gjarpëri. Musait iu tregua e vërteta e nefsit. U frikësua, u drodh dhe iku prej tyre. Atij iu tha në mënyrë sinjifikative: “O Musa, ky gjarpër është vetë cilësia e lidhjes pas gjërave të tjera veç Allahut. Kur kjo cilësi subjektive i tregohet të zotit në mënyrë të trajtësuar, ai frikësohet prej saj dhe ikën! Ti tashmë je pajisur me atributin e tevhidit. Sa është e drejtë dhe me vend që të mbështetesh në një shkop i cili do të duhej të ishte për ty mbështetje, gjë nga e cila do të kërkoje ndihmë dhe do të përfitoje? Si ndodh që ti thua se bën diçka me atë shkop, se përfiton prej tij dhe se te ai ka dobi të tjera për ty?Hapi i parë në rrugën e tevhidit (besimit islam në Allahun si Zoti i vetëm i gjithësisë) është braktisja e shkaqeve, domethënë nënshtrimi dhe dorëzimi absolut. Prandaj,hiq dorë prej çdo lloj kërkese dhe dëshire!”

Është thënë se:“Personi që dëgjon thirrjen e të Vërtetës (Zotit) dhe sheh nurin, bukurinë e Tij, braktis çdo gjë tjetër ku mbështetet, veç Zotit. Ai nuk mbështetet më në asgjë tjetër veçse në bujarinë e Tij. Në këtë mënyrë, ai çlirohet nga dëshirat dhe prapësitë e nefsit.”
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Është gjithashtu nefsi emmare që e bën njeriun ta braktisë lumturinë e vërtetë dhe mbretërimin e botës së përjetshme për hir të kënaqësive kallpe pesë minutëshe të kësaj bote ëndrre, që e rrëzon njeriun nga kulmi në nivelin më të ulët.

Njeriu i sëmurë nga nefsi emmare (urdhërues, imponues), edhe përballë të vërtetave që do t’i vlenin për shpëtimin e tij, madje, pothuaj ndjen kënaqësi nga kundërshtimi me kryeneçësi dhe mendjemadhësi, nga vështrimi me çudi i personave që ka përreth, nga marrja me thashetheme dhe përfolja pas shpine. Ai nuk mundet të shpëtojë nga shëmtitë e ndaluara fetarisht. Njerëz të tillë janë njerëz që e kanë humbur mendjen, arsyetimin dhe kuptimin aq sa t’i braktisin xhennetin, Bukurinë Hyjnore, lumturinë dhe paqen e përjetshme për hir të kënaqësive egoistike dhe të përkohshme të jetës së shkurtër të kësaj bote,janë njerëz që u janë veshur sytë e zemrës, injorantë dhe indiferentë.

Te nefsi emmare, fryma mbretërore është kthyer plotësisht në rob të frymës shtazore,atributi njerëzor ka humbur, atributi kafshëror është bërë sundues!
Për njerëz të tillë, Allahu urdhëron kështu në Kur’an:“Me të vërtetë,shumë prej xhindve dhe njerëzve Ne i kemi krijuar për në xhehennëm.Ata kanë zemra, por me to nuk ndjejnë, ata kanë sy,por me to nuk shohin,ata kanë veshë,por me to nuk dëgjojne.Ata janë si kafshët,madje me poshtë se kafshët! Ja,ata janë indiferentët!“(el-A’raf, 179)

Njerëz të tillë, mes euforisë së tmerrshme të indiferentizmit, duke i besuar ende më shumë sesa duhet mëshirës së Allahut, e ngushëllojnë vetveten dhe vazhdojnë të bëjnë mëkate.Të sigurtë se nuk do t’i godasë ndëshkimi i Zotit, thonë:“Fundja, mëkatimi duke e pranuar se po mëkaton, nuk të çon në mohim! Sidoqë të jetë,një ditë bëj pendesë!”

Mirëpo paralajmërimi i Zotit është shumë i madh:“O njerëz! Ruhuni nga kundërshtimi i Allahut! Ruhuni nga ajo ditë kur as i ati për të birin nuk do të paguajë gjë,as i biri për të atin!Dijeni se fjala e dhënë nga Allahu është e vërtetë! Kujdes,të mos ju gënjejë jeta e kësaj bote dhe të mos ju mashtrojë shejtani duke ju bërë të keni siguri në faljen e Allahu!“(Llukman, 33)

Ja, pra, këto mendime e të ngjashme janë, në të vërtetë, përshpëritje tinzare të nefsit dhe shejtanit, të cilët kërkojnë të sigurojnë kryerjen me lehtësi të mëkateve dhe tregimin e kësaj si normale.Nga ana tjetër, personat e kredhur në indiferentizmin e nefsit imponues tregohen dembelë për të vrapuar nëpër punë të mira e të dobishme që do t’ua shpëtonin jetën tjetër, kurse të painteresuar për t’u larguar nga të këqijat. Po qe se, për fat, bëjnë një punë të mirë të vogël, e bëjnë të madhe në sytë e vet dhe lavdërohen vazhdimisht me të. Edhe sikur kohë më kohë të ndjejnë pak pendesë për të këqijat e shkaktuara prej tyre, kjo pendesë është e mangët nga fuqia që do të bëhej pretekst për një ndryshim të mbarë në qëndrimin dhe sjelljet e tyre.

Besimtari i këtij niveli është si një i sëmurë që ka nevojë për mjekim. Ndërkaq, mënyra më e mirë që duhet ndjekur në mjekimin moralo-shpirtëror që ai të shpëtojë nga nefsi emmare për të kaluar te nefsi levvame, është vetëllogaria serioze. Robi duhet të mendojë se Zoti i tij i lartë e di çdo gjë, duhet të mendojë pyetjet në varr, llogaridhënien pas ringjalljes, ndëshkimin e rëndë në xhehennem dhe ta dëshirojë pendesën. Por, gjatë pendesës, robi duhet ta bëjë përgjërimin ndaj Zotit jo vetëm me fjalë,por,duke u penduar edhe me zemër, me një sinqeritet të madh. Po qe se, duke u penduar me gojë, në zemër sundon dëshira për ta bërë përsëri atë mëkat kur të bjerë rasti, pendesa bëhet e papranueshme. Përkundrazi, kjo është pendesë hipokriti,madje, është pendesë nevojtare për pendesë.

Ndërsa në njërën anë bëhet pendesë, në anën tjetër vazhdohet me mëkate, kjo do të thotë të nënvleftësohet pozita ndaj të cilës bëhet pendesë dhe nga e cila kërkohet falje, do të thotë të tallesh me të. Pendesë do të thotë të pendohesh me të vërtetë dhe, duke hequr dorë nga të këqijat për të mos u kthyer më tek to, të kërkosh falje nga Zoti.

Nga ana tjetër, për të shpëtuar nga nefsi emmare, njeriu, duke respektuar të paktën konkluzionet dhe urdhrat legjislative fetare të domosdoshme, të përpiqet për t’u thelluar në frymën dhe të vërtetën e Fjalës së Njësisë (Tevhid). Të gjitha dëshirat dhe pasionet që janë shndërruar në zemër pothuaj në idhuj dhe që e shmangin robin nga Zoti, duhen mohuar qysh me të thënë “la ilahe” dhe të gjitha synimet përveç Allahut duhen fshirë nga zemra. Pastaj, duke e fiksuar të vërtetën “il’lallah” në truallin e pastruar të zemrës, duhet përpjekur për t’ia përkushtuar zemrën vetëm Allahut.Në këtë mënyrë,robi,duke e kuptuar se është i dobët dhe se s’është asgjë,duhet të përpiqet që në besim të përparojë nga imitimi në arsyetim dhe vërtetim.Nëse besimi gjen vend në zemër në kuptimin e vërtetë të fjalës dhe fiton fuqi, e shtyn robin për në punë të mira dhe, si rezultat, e ngre në pozita të larta!
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

b) Nefsu’l-levvame (nefsi pendestar)

Ata që duke u penduar dhe duke i kërkuar llogari nefsit emmare, bëjnë përpjekje për të shpëtuar nga gjendja dhe veprimet e shëmtuara të tij, ngjiten drejt nefsit levvame.

Njerëz të tillë,meqë janë pastruar relativisht nga indiferentizmi i vetë ngushëllimit me anë të mendimit “sidoqë të jetë, Allahu më fal” tek nefsi emmare, nuk e qetësojnë dot veten.Për këtë shkak, e dënojnë nefsin e vet, pendohen e bëjnë pendesë. Në këtë klasë futen ata që ndjejnë pendesë sepse nuk janë bindur, dhe ata që, pasi kanë derdhur lot e janë penduar në kuvendet e dijes dhe kulturës, pastaj kthehen tek të njëjtat të këqija.

Levm do të thotë qortim dhe dënim. Levvame quhet nefsi që ndjen pendesë për të këqijat që ka bërë, për nënvleftësimin dhe të metat e treguara ndaj urdhrave dhe ndalimeve të Allahut,që ndjen vrasje ndërgjegjeje dhe, që, për këtë shkak, e dënon me forcë veten. Personi që ndodhet në këtë pozitë, ka bërë pendesë për disa akte që përfshihen në nefsin emmare, dhe ka shpëtuar. Me fjalë të tjera, është shmangur pak nga indiferentizmi dhe dëshira për të mëkatuar i është pakësuar. Ndërkaq, meqë këto ndjenja nuk janë pjekur mirë, vjen një çast që të mos durojë dot dhe të bjerë sërish në mëkate.

Meqë fryma mbretërore shpëton nga robëria e frymës shtazore dhe ndahet prej saj,menjëherë pas mëkateve shfaqet pendimi. Robi e dënon nefsin dhe bën pendesë. Vetëm se, meqë nefsi nuk është mundur, personi nuk bëhet dot plotësisht i vendosur në pendesë. Njerëz të tillë,edhe sikur të ndjehen të shqetësuar nga mëkatet, nuk shpëtojnë dot prej tyre sepse tek ata ende nuk është zhvilluar vendosmëria e duhur për të kundërshtuar dhe hedhur poshtë ndikimet negative të ardhura nga jashtë. Për shembull, si dikush që futet në mëkate me justifikimin e brendshëm për të mos ua prishur shokëve!

Njerëz të tillë, përgjithësisht janë të gëzuar për të mirat që kanë kryer dhe të dëshpëruar për të këqijat.Ata përpiqen ta mbrojnë veten nga teprimet e dëshirave epshore dhe t’i kundërshtojnë ato. Prirjet për pendesë u janë fuqizuar. Janë ndriçuar pak me dritën e zemrës dhe në po atë masë janë zgjuar nga indiferentizmi.

Tek këta njerëz vihet re shtim në besnikërinë ndaj urdhrave të Allahut të Lartë dhe në aktet dhe punët e mira. Aktet e tyre janë, në përgjithësi, për Allahun. Vetëm se, ngaqë nuk e kanë arritur dot ende me tërë kuptimin e fjalës prehjen dhe qetësinë e dhuruar nga frymëzimet hyjnore, kërkojnë me gjithë zemër që punët e mira që kanë bërë ose bëjnë, të njihen edhe nga njerëzit.

Pra, disa vese të këqija të nefsit emmare vazhdojnë të veprojnë, megjithëse robi e dënon veten për këtë gjendje të tij.
Emri i kësaj etape cilësore të arritur nga nefsi përmendet në Kur’an:“Betohem në nefsin levvame (pendestar) ...” (el-Kijame, 2)
Po që se dënimi nga njeriu me forcë i nefsit të vet bëhet vetëm me fjalë të thata,është e qartë se nuk do të mund të merret përfundimi i shpresuar. Sepse mes gradëve emmare dhe levvame ka një kufi mjaft të hollë e delikat. Po qe se për shkak se njeriu e dënon pak veten,brenda tij shfaqet një gjendje mendjemadhësie, do të thotë se atje, qoftë edhe fshehtas, ende vazhdon sundimi i nefsit emmare.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Zoti urdhëron në Kur’an “Me të vërtetë,Ne e krijuam njeriun dhe e dimë se ç’i pëshpërit nefsi atij,sepse Ne jemi më pranë tij se damari i qafës që i rreh!“(Kaf, 16)
Nisur nga kjo, edhe duke e dënuar nefsin, madje, njeriu duhet të ruhet nga mashtrimet e fshehta të nefsit emmare dhe ndjenja e vetësigurisë.

Disa njerëz marrin një qëndrim modest dhe e dënojnë nefsin jo si domosdoshmëri të natyrës së tyre krijuese, por me qëllim për t’i bërë të tjerët t’i quajnë modestë. Kjo gjendje e pasinqertë dhe hipokrite është, në të vërtetë, e ashtuquajtura “krenari modestie” .

Për të qenë i vendosur në pendesë dhe për t’u pastruar prej akteve të këqija, është e mundur vetëm me anë të edukimit moralo-shpirtëror. Po qe se nefsi i gradës levvame ndodhet nën edukimin moralo-shpirtëror dhe bashkë me njerëzit e mirë, shpëton nga aktet dhe veprimet e këqija dhe nuk rikthehet tek to me të gjetur rast. Megjithëkëtë, në zemër i mbeten disa vese të këqija, si urrejtja, zilia dhe mendjemadhësia.

Shpëtimi nga niveli levvame për të kaluar në nivelin mulheme bëhet përsëri me anë të lidhjes shpirtërore (rabita) që është një mënyrë me rëndësi e edukimit moralo-shpirtëror. Pra,për t’u ruajtur nga haramet në çdo qëndrim e sjellje dhe për t’i respektuar urdhrat hyjnorë, personi duhet të veprojë duke e ndjerë pranë shpirtërisht prijësin e përkryer të cilit i ka dhënë fjalë dhe e ka bërë udhërrëfyes në edukimin moralo-shpirtëror.

I duhet kërkuar vazhdimisht llogari nefsit, duhet treguar vendosmëri për t’i braktisur gradualisht të gjitha cilësitë e moralit të keq të pranishme në të dhe duhet bërë pendesë. Pastaj duhen bërë përpjekje për t’u pajisur me cilësitë morale të bukura, të kundërta me to. Për shembull, po qe se personi është mendjemadh, duhet të vishet me thjeshtësi dhe modesti. Po qe se është i sëmurë nga smira, duhet t’i shohë vëllezërit besimtarë mbi veten dhe, para se të merret me të metat e tyre, të merret me të metat e veta. Duhet të mendojë se besimtari është pasqyrë për besimtarin, se, po e pa me sy të keq, do të shohë tek ai gjëra të këqija dhe e anasjellta, dhe duhet ta preokupojë nefsin me anët e mira të besimtarëve.

Edhe në këtë gradë duhet vazhduar me përmendjen e Allahut, duhet qëndruar larg gjërave të kota dhe duhet përpjekur për ta ndriçuar botën e ndjenjave me dritën e dashurisë dhe afërsisë ndaj Allahut.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

c) Nefsu’l-mulheme (nefsi i frymëzuar)

Besimtari i lartësuar në levvame duke ndjerë pendesë, me anë të pendimit dhe pendesës së mëtejshme,me anë të ruajtjes nga mëkatet,me anë të përkushtimit me zemër ndaj orientimit moralo-shpirtëror, arrin në gradën mulheme.

Në këtë gradë, robi, me favorin e Allahut, arrin zgjuarsinë për të diferencuar në mënyrë të ndjeshme të mirën nga e keqja dhe qëndresën ndaj teprimeve të ndjenjave epshore. Ai largohet nga çdo gjë që e bën zemrën indiferente ndaj Allahut.Tashmë ai mbushet me dyshimin mbi pozitën ku ndodhet jo më shumë para njerëzve sesa para Zotit.Të vërtetat e besimit në zemrën e tij janë në gjendje zhvillimi të vazhdueshëm.

Emërtimi “mulheme” i nefsit të kësaj grade vjen nga ajeti kur’anor:“Betohem në nefsin dhe në Atë që,duke e formësuar nefsin në përputhje me qëllimin e krijimit te tij,i frymëzon atij mëkatin dhe devocionin!“(esh-Shems,7-8)

Nefsi mulheme është nefsi i merituar për frymëzimin hyjnor. Ata që e përjetojnë këtë etapë të nefsit, me anë të begatisë së respektimit të konsiderueshëm të urdhrave dhe ndalimeve hyjnore, nisin të marrin pjesë nga të vërtetat hyjnore, nga afërsia hyjnore dhe zbulimi mistik.Njeriu arrin pjekurinë shpirtërore për të merituar frymëzimet hyjnore.

Ndërkaq, për të kuptuar nëse këto frymëzime janë hyjnore, absolutisht është nevoja e kontrollit të një prijësi shpirtëror.Sepse edhe nëse si rezultat i përpjekjeve, nefsi është në gjendje të mundur, prapë nuk rri kot, por vazhdon ta preokupojë zemrën me dredhi dhe dyshime të fshehta për ta rrëzuar frymën mbretërore nga pozita e fitimtarit.Për këtë shkak,dorëzimi (tevekkul) dhe nënshtrimi (teslimijet) i personave të gradës mulheme ndaj Zotit nuk është i përkryer. Pra, përkryerja formale dhe praktike ende nuk është realizuar në botën e brendshme.

Edhe nëse veset e këqija shpesh nuk kalojnë në zbatim, vazhdojnë të jenë të pranishme; ende nuk është kaluar dot nga bota e shkaqeve formale në klimën e të vërtetës, prandaj nuk janë hedhur dot ende plotësisht lëkundjet,iluzionet,fantazitë,pasionet dhe ngushtimet e zemrës, nuk është arritur ende dot qetësia dhe lumturia e dorëzimit te Zoti.Zemrat vuajnë nga shqetësimet për kërkesat e jetesës së përditshme dhe për të ardhmen.

Ndërsa u është dhënë rizku (racioni jetësor) i sotëm,ndjejnë shqetësim për rizkun e të nesërmes. Edhe nëse e pranojnë formalisht atributin “Rezzak” (furnizues, dhënës i rizkut, ushqyes)të Allahut mund të mbeten,ndoshta pa e kuptuar as vetë,në nivelin e mosbindjes për këtë atribut hyjnor.Edhe në situatat e tjera të ngjashme me këtë,pëlqimi ndaj paracaktimit hyjnor (takdir), nënshtrimi dhe dorëzimi ndaj Zotit kryhen në mënyrë të sipërfaqshme dhe imituese ngaqë nuk janë realizuar ende me zemër dhe në mënyrë vërtetuese.
 

ymer prizreni

Anëtar i ri
Anëtar
Jul 1, 2011
Postime
1,873
Pikët
0
Përgjigje e: Edukimi shpirtëror

Edhe në këtë etapë, duke braktisur gjërat që dëshiron nefsi dhe duke i bërë ato që nuk i dëshiron, është bërë një farë përparimi në edukimin e nefsit. Por, edhe nëse fryma shtazore është mundur, shprehitë e pastra dhe morali i bukur që e kanë burimin nga fryma mbretërore, nuk janë shtresuar plotësisht.

Shtresimi i tyre nuk mund të bëhet vetëm duke braktisur gjërat që i pëlqejnë nefsit për të bërë ato që s’i pëlqejnë,pra,vetëm me praktikë dhe luftë (rijazet dhe muxhahede). Krahas kësaj ka nevojë edhe për përmendjen e Allahut (dhikrullah).Por nëse zemra ndodhet e preokupuar me shqetësime dhe pasione materiale të kësaj bote,nuk mundet të kalojë në etapën “dhikrullah” dhe, si rezultat, në kënaqësi dhe ngopje (itminan).Ndërkaq, për kryerjen e përmendjes së Allahut (dhikrullah) duke respektuar etikën e saj, ka nevojë për orientimin dhe udhërrëfimin shpirtëror të prijësve shpirtërorë.

Atëherë kur robi, jo me synim mjekimi dhe kompensimi, por në një gjendje shijeje e kënaqësie të thellë, mes pasionit dhe ekstazës,fillon ta përmendë Zotin,atë çast arrin formën e vërtetë të zikrit (dhikrit).Atë kohë, me anë të frymëzimeve hyjnore,njihet me të fshehtat e gjithësisë,mbetet i mahnitur nga rrjedhat e fuqisë hyjnore të ekspozuara aty dhe zemra i ngopet.

Pastaj fillon të përfitojë nga urdhri hyjnor si në ajetin në vijim dhe fjalët i bëhen të bukura e të urta, sepse tashmë ai është bërë një rob i merituar për frymëzimin hyjnor:“(O i Dërguar!) Fto në rrugën e Zotit tënd me urtësi dhe këshillë të mirë!“(en-Nahl,125)

Në këtë nivel,sa më shumë që të përparohet,aq më shumë fryma shtazore,domethënë, nefsi, fillon t’i nënshtrohet urdhrit mbretëror,për rrjedhojë,të shpëtojë nga ndikimi prapësues i prirjeve të ulta.shtohet forca e durimit dhe lejueshmërisë,fitohet një nivel i lartë në thjeshtësi,në përkorësi dhe bujari.

Ndërkaq, nuk duhet kapur nga pandehma sipas së cilës njeriu “është bërë diçka”.Nga ana tjetër, duke arritur në horizontin e pikëpamjes që do ta mendonte jetën e kësaj bote pa harruar jetën e pasme, ahiretin, duhet arritur pjekuria e meditimit mbi vdekjen.

Kështu,Profeti (s.a.s.) ka porositur:“Kujtojeni shpesh vdekjen,sepse sjellja ndërmend e vdekjes e pastron njeriun nga mëkatet,e bën njeriun të distancohet nga kjo botë.Po qe se jeni i pasur dhe e kujtoni vdekjen,ju shpëton nga fatkeqësitë e pasurisë.Po qe se jeni i varfër,ju bën të kënaqur nga jeta!”

Udhëtari i udhës së edukimit mistik,nefsi i të cilit ka arritur këtë gradë,duhet të ketëvendosmërinë për të përjetuar domosdoshmërinë e kësaj porosie të Hz.Umerit (r.anh):”Para se të merreni në llogari,kërkojini llogari vetvetes. Peshojini një herë punët tuaja para se të peshohen në peshoren hyjnore.Para se të dilni në audiencën e Zotit për të cilin nuk mbetet e fshehtë asnjë punë e juaja,përgatituni për atë gjyq të madh!”
 
Top